Sunday, September 20, 2026

ಅಪರಂಜಿ' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಲಘು ಬರಹ 'ಸಿನೇಮಾ ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ!'







 

 
ಈ ತಿಂಗಳ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್2026ರ) 'ಅಪರಂಜಿ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ  ಲಘು ಬರಹ 'ಸಿನೇಮಾ ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ!' ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಓದಿಗೆ❤️👇
https://www.facebook.com/share/p/1FjU6Cok2e/

'ಅಪರಂಜಿ' ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು🌹🙏

ಸಿನೇಮಾ ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ!

             ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅನುಕೂಲತೆಗಳೂ ಅಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ನೋಡಿದ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಇದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು, ಮೊದಲು ನೋಡಿದ್ದು- ಚಂದ್ರಸೇನೆ, ಎರಡನೆಯದು-ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ, ಮೂರನೆಯದು-ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣ....... ಮುಂತಾಗಿ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಾಗ ನೆನಪುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದ್ದುದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗೇ ಇದೆ. ʼಮಧುಮಾಲತಿʼ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಂತೂ ಮಂತ್ರವಾದಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಿನೇಮಾ ಟಾಕೀಸಿನ ಛೇರ್ನ ಆಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ! ನಮ್ಮದು ಹಳ್ಳಿಯಾದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಿನೇಮಾ ನೋಡಲು ಐದು ಮೈಲಿ ದೂರದ (ಆಗ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ!) ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೇ ಎತ್ತಿನಗಾಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಸೋದರತ್ತೆಗೆ ದೇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಯಾವುದೇ ಬಂದರೂ ನೋಡುವ ಹಂಬಲ. ನಮ್ಮ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಸೋದರತ್ತೆಯೊಂದಿಗೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ನನಗೂ ನೋಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಆಸೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾನು ಸದಾ ಕಣ್ಣು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದೇ ಇದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸೋದರತ್ತೆಗೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕಂದನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸಿನೇಮಾ ನೋಡಲು ಹೋಗಲಾಗದೇ ನನ್ನ ಆಸೆ ಆಸೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.

             ಒಮ್ಮೆ ಅಮ್ಮ-ಅಣ್ಣ(ತಂದೆ)ನ ಜೊತೆ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಕುಣಿಗಲ್ನ ಬಂಧುವೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಸಂಜೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಸಿನೇಮಾ ನೋಡಲು ಹೋಗುವ ಏರ್ಪಾಡಾಯಿತು. ಈಗಿನಂತೆ ಆಟೋಗಳಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹಿರಿಯರು ಎಳೆಯರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿನೇಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದ ಅಕ್ಕ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ʼಸಿನೆಮಾ ನೋಡೋದು ಬೇಡವೇ ಬೇಡʼ ಎಂದು ಹಟಹಿಡಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಸವಾರಿ ಕುದುರೆ ಲಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿತು! ಆಗುಂಟಾದ ನಿರಾಶೆ ಬಹಳ ದಿನ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿತ್ತು! ಮುಂದೆ ಅಕ್ಕನ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಅಸಹಕಾರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಂತಿತ್ತು!
         
             ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದ ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಿನೇಮಾ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ, ಬೆಳದಿಂಗಳ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೋರಾಗಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಯವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ತಂತ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತೇನೋ! ಮಧ್ಯೆಮಧ್ಯೆ ಅದೇತಾನೇ ನೋಡಿ ಬಂದ ಸಿನೇಮಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾ ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ನಗು-ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ ಬೆದರಿದ ಎತ್ತುಗಳು ಜೋರಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಇಂಬುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು.
        
              ನಾನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತಿರದ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವರು ʼರಾಜಣ್ಣನ ಸಿನೆಮಾ ಬಂದಿದೆ ನೋಡಾಣ ಬಾʼ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಾಪೆ, ಕಂಬಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ʼಇದೆಲ್ಲಾ ಏಕೆ?ʼ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಅದೊಂದು ಟೆಂಟ್ ಎಂದು! ಅಲ್ಲಾಗಲೇ ಎಲ್ಲರೂ ಮಂದಲಿಗೆ, ಬಟ್ಟೆ ಹಾಸಿಕೊಂಡು ಜಾಗ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡಮ್ಮನೂ ʼಸ್ವಲ್ಪ ಅತ್ಲಾಗೆ ಸರಿಸ್ರಮ್ಮ. ಇದು ನನ್ನ ಜಾಗ ಅಲ್ವಾʼ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ʼಕಂಬ ಒರಗಿಕೊಂಡು ಕೂತ್ಕೊ, ಕಂಬಳಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊದ್ಕೊʼ ಎಂದು ನನಗೆ ಇನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ಸ್ ಕೊಡುತ್ತಾ ಸುತ್ತಿನವರಿಗೆ ʼನನ್ನ ತಂಗಿ ಮಗಳು, ಸಿಟೀಲಿ ಡಿಗ್ರಿ ಓದ್ತಿದಾಳೆʼ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫಿಲಂ ಶುರುವಾಗಿ ರಾಜಣ್ಣ ಬರೋದೇ ತಡ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಹುಡುಗರು ಕುಣಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಹೆಂಗಸರು ಕೈಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಸಡಗರಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಟೆಂಟ್ಗಳಿದ್ದವು ಎನ್ನುವ ಕುರುಹೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟ ಸೇರಿವೆ.     

          ಕಾಲಚಕ್ರ ಉರುಳಿದಂತೆ ಪಟ್ಟಣ ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದು ಈಗ ಅವರ ಸ್ನೇಹದ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಮುಂದುವರೆದು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು, ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಸದಾ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಲಿಗೆ ಚಕ್ರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಹಿಡಿದು ಕೂರಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿವೆ. ಲಯನ್ ಕಿಂಗ್, ಕುಂಗ್-ಫು-ಪಾಂಡ…..ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿಯ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆ ನೋಡಿಯೇ ಸವಿಯಬೇಕು. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕಥೆಗಳಂತೆ ಇವೂ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ. ಹೀಗೆ ನೋಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದದ್ದು `ಪೀಸ್ಫುಲ್ ವಾರಿಯರ್’.

        ಡಾನ್ಮಿಲ್ಮನ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವನಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕನಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಿಶ್ರಾಂತಸ್ಥಿತಿ(restlessness)ಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅವನು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಓಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಎದುರಾದ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ(ಸಾಕ್ರಟೀಸ್)ನಿಗೆ ಡಾನ್ ನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಡಾನ್ಗೇ ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವಂತಿರುತ್ತದೆ! ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಡಾನ್ಗೆ ಅನೇಕ ಟಾಸ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ತಿಳಿಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನಲ್ಲಿದ್ದ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ........ ಗುರಿಗಿಂತಲೂ ಕ್ರಮಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎನ್ನುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ........ ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಡಾನ್ ನ ಬಲಗಾಲಿನ ಮೂಳೆ ಮುರಿದು ಅವನು ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಒಲಂಪಿಕ್ ಟ್ರಯಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೊದಲು ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ ಡಾನ್ ಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕಡೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ʼನೀನೆಲ್ಲಿದೀಯ ಡಾನ್?ʼ  ʼಇದು ಯಾವ ಸಮಯ?ʼ ʼನೀನು ಯಾರು?"

             ನಂತರ ಡಾನ್ ಟ್ರಿಪಲ್ ಕಾನ್ಸಿಕ್ಯುಟೀವ್ ಫ್ಲಿಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಿಗೇ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾನೆ! ಅವರ ಟೀಂ ಮೊದಲ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅವಾರ್ಡನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಡಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬಹಳ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಅಲೆಯುವ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ʼಇಲ್ಲಿʼ, ʼಈಗʼ, ʼಈ ಕ್ಷಣʼಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನೆಯೂ ಕಷ್ಟಕರವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಅದು ಸದಾ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೇ ಇರುವ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗವೇ ಆದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನ!

            ಈಗಂತೂ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ ಉತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಜಗದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳನ್ನೂ ತಲುಪುವಂತಾಗಿ ನಾವೂ  ಬೇರೆಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮದೇ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ವಾಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆ. ಯಾರಿಗುಂಟು-ಯಾರಿಗಿಲ್ಲ!
                                                                             ✍️ಪ್ರಭಾಮಣಿ ನಾಗರಾಜ, ಹಾಸನ

Tuesday, July 14, 2026

ಜುಲೈ12,2026ರ 'ಕರ್ಮವೀರ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಕವನ, 'ಅದ್ವೈತ'🌼

 


https://www.facebook.com/share/p/1E8HG1eJCT/
👆ಜುಲೈ12,2026ರ 'ಕರ್ಮವೀರ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಕವನ, 'ಅದ್ವೈತ'🌼


ಅದ್ವೈತ              

ಎತ್ತೆತ್ತಲೋ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದೇ
ಅಂಡಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ  ಪಶುವ
ಬಂಧಿಸಿ ಅದೃಶ್ಯ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ
ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದೆ ನಿನ್ನತ್ತ

ತೀವ್ರ ಸೆಣಸಾಟ
ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ
ಫಲಿತ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಪಥದ
ನಿಲ್ಲದೋಟದಲಿ
ನಿರತ ಪಶುವಿಗೆ
ಅತ್ತಿತ್ತ ಗಮನಿಸಲೂ
ಆಸ್ಪದರಾಹಿತ್ಯ

ಸುತ್ತಿಸುತ್ತಿ ಹೈರಾಣಾದಂತೆ
ಶಿರವೆತ್ತಿ ಬೇಡಿತೇನೋ ಎನಿಸುವಾಗಲೇ
ಇಷ್ಟಿಷ್ಟೇ ತ್ರಿಜ್ಯವ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ
ಪರಿಧಿಯನಲ್ಪಗೊಳಿಸಿ
ಸುತ್ತು ಪಥವ ಕಿರಿದಾಗಿಸಿದಂತೆ
ಸುಸ್ತಾದ ಜೀವಕ್ಕೇನೋ ಭರವಸೆ

ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಿಬಿಡು ಈ ಅಂತರವ
ಹೇ ಪ್ರಭುವೇ
ಸೆಳೆದುಕೊಂಡುಬಿಡು ನಿನ್ನೊಳಗೇ
ಆತ್ಮವ ಪರಮಾತ್ಮನಲಿ
ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸಿ
                      ✍️ಪ್ರಭಾಮಣಿನಾಗರಾಜ

Tuesday, May 12, 2026

ವಿಶ್ವವಾಣಿ'ಯ 'ವಿರಾಮ'ದಲ್ಲಿ 'ಕದನ ಕುತೂಹಲ...!'

 


https://www.facebook.com/share/p/1En7E9Ecir/

👆ವಿಶ್ವವಾಣಿ'ಯ 'ವಿರಾಮ'ದಲ್ಲಿ
'ಕದನ ಕುತೂಹಲ...!'
ಏಪ್ರಿಲ್19ರಂದು  ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಓದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ🌼
'ವಿಶ್ವವಾಣಿ' ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು🙏

             ಕದನ ಕುತೂಹಲ...!

            ಬಹುಶಃ ಕಿಶೋರಾವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೂ ಹೊತ್ತು ಮೂಡಿ ಕುಕ್ಕುಟಗಳು ʼಕೊಕ್ಕೋʼ ಎನ್ನುವ ಮೊದಲೇ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಗಾನ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರ ಕರ್ಣಕಠೋರವಾದ ಜಗಳದ ಅಬ್ಬರದ ಸುಪ್ರಭಾತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಎದ್ದು ದೇವರ ನಾಮ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ ಜಗಳದಲ್ಲಿನ ಅವಾಚ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಕಿವಿಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ʼರಾಮ, ರಾಮʼ ಎನ್ನುವಾಗಲೇ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಅಮ್ಮ ರೇಡಿಯೋ ಆನ್‌ ಮಾಡಿ ಗರಿಷ್ಟ ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ ಕೊಟ್ಟು ಆ ಕೆಟ್ಟ ಪದಗಳು ಎದ್ದಾಕ್ಷಣವೇ ಮಕ್ಕಳ ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಗಳದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮತ್ತೆಯದೂ ಪಾಲಿದ್ದರಂತೂ ಕೇಳುವಂತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತಪ್ಪದೇ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಪುಂಜಗಳೊಂದಿಗೇ ತಾವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದ ದನಗಳ ಮಾಲೀಕರ ಜನ್ಮ ಜಾಲಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಜಗಳವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವಿಚಲಿತವಾಗದಂತೆ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ನಮ್ಮನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಆಗಾಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಳಿಜಗಳಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸಾಕುಸಾಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳೂ ಎಲ್ಲಿ ಜಗಳಗಂಟರಾಗುತ್ತಾರೋ ಎಂದು ಪರಿತಪಿಸುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೆನ್ನುವಂತೆ ನಾನು ಮಾತ್ರ ಯಾವ ಜಗಳದಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗದೇ ಬಲಾಢ್ಯರಿಗೆ ತಗ್ಗಿಬಗ್ಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಸೋಲುವುದರಲ್ಲೇ ಸಂತೃಪ್ತಳಾಗಿ ಹಿರಿಯರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಸಹಜ ರಾಜಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ನಮ್ಮತ್ತೆ ಮಾತ್ರ ʼಇಷ್ಟೊಂದು ಮೆದುಗಲಾದರೆ ಮುಂದೆ ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತೋʼ ಎಂದು ಅಲವತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

           ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಮಾತಿಗೂ ಜಗಳ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹೊಡೆದಾಡುವ ಹಂತವನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಒಳಗಿನ ಕಲಹವಾಗಲೀ, ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನದಾಗಲೀ ಅಪರಿಹಾರ್ಯವೆನಿಸಿದಾಗ ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯರಾದ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ʼಮಾತು ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಊಟ ಬಲ್ಲವನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲʼ ಎಂದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಮಾಧಾನಿಸಿದರೆ ʼಕಾದ ಮನೆ ಕಲ್ಲಾಯ್ತು, ಹೋರಿದ್ದ ಮನೆ ಹುಲ್ಲಾಯ್ತುʼ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ್ಯ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಹೇಳಿ ಜಗಳದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ನಾಯಿಬಾಲ ಡೊಂಕು ಎನ್ನುವಂತೆ ಹೊಸಹೊಸ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಕಾದಾಟ ನಡೆಯುವುದಂತೂ ತಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

        ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಜೊತೆಯವರು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಿತ್ತಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರಬಳಿಯೂ ಸಲುಗೆಯಿಂದಿರಲು ಭಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥಳಾದಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಕಿತಾಪತಿಯಿಂದ ತಲೆ ಚಿಟ್ಟುಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿಕ್ಷಕರೇನೋ ʼಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಿರಿʼ ಎಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಸಿದರೂ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಂದ ಒಂಟರಬಡುಕ ಸುಂಟರಗಾಳಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯ್ತು. ಅಂತೂ ಶಾಂತಿಧೂತಳಂತೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಸೇರಿದ್ದೇನೋ ಆಯ್ತು. ಆದರೆ ಹೀಗೇ ಏಕಾಂಗವೀರಳಾಗಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೇಗೋ ಏನೋ ಎಂಬ ಅಳುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವೇ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದ ನನ್ನವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೊಳಪಡಲು ಸಿದ್ದಳಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಲೆದೋರಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ವಾಗ್ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ನೇರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೇ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲೇ ಜಗಳವೆಂದರೇ ಮಾರುದೂರ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಹೇಗೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಮೌನರೋಧನದ ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಸ್ತ್ರ ಹೂಡುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಲಹಮಲ್ಲರಾದ ನನ್ನವರೇ ನನ್ನ ಕಲಹಕಲಿಕಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರೆಂದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ʼಗುರುವಿನಮಿಂಚಿನ ಶಿಷ್ಯʼಳಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಪಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕಲಹ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗುವಂತಾಗಿ ಜಗಳಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಎಂಥಾ ಖುಷಿಯಿದೆಯೆಂದು ಅಚ್ಚರಿಪಡುವಂತಾಯಿತು! ಜಗಳವಿರದ ಮನೆಯಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪರಮ ಸತ್ಯದ ಅರಿವಾದ ನಂತರ ಅದರ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾದ ಮನದೊಳಗಿನ ಒಂದೊಂದೇ ಮಾತು ಹೊರಬರುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಎನ್ನುವುದೂ ಮನದಟ್ಟಾಗಿ ನನ್ನ ಸಪ್ಪೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದೆ. ಆಹಾ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಹುದುಗಿದ್ದ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದ ಕಲಹಾನಂದವೇ!

                 ಈ ಕಲಹವೆನ್ನುವುದು ಇವತ್ತು-ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರ ನಡುವೆ ಮಹಾನ್‌ ಕದನವೇ ನಡೆದಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಲಾಲಸೆಗಾಗಿ ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಘನಘೋರವಾದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಯುದ್ಧವೇ ಆಗಿದೆ. ʼಕಲಹ ಪ್ರಿಯ'ರೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು  ದೇವ-ದಾನವರು, ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜರು, ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ʼನಾರಾದರೆಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕದನಕಿಕ್ಕುವರೊ...ʼ ಎಂದು ಕದನ ಕುತೂಹಲಿಯಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮತ್ತೆ ಆಗಾಗ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು!

                
              ಇತಿಹಾಸವೂ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪತನಗೊಂಡಿದ್ದು ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳಿಂದಲೇ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವೈಮನಸ್ಯದಿಂದುಂಟಾದ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇವೆ.

              ಪ್ರಾಣಿಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆಹಾರಕ್ಕೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಾದಾಡುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಮರಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ಫಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಗದ್ದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಆಲದ ಮರದ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಯ ಮೊಟ್ಟೆ ಎಗರಿಸಲು ಹಾವು ಬಂದಾಗ ತಾಯಿಹಕ್ಕಿಯ ಆಕ್ರಮಣದ ಹೋರಾಟ-ಚೀತ್ಕಾರ ಬಹಳ ಬೀಭತ್ಸವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು! ಇನ್ನು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಗಂಡುಗಳೆರಡು ನಡೆಸುವ ಕಾಳಗವಂತೂ ಬಲು ಭೀಕರ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲೂ ಇಂಥಾ ಮೃಗೀಯ ವರ್ತನೆಯ ಸುದ್ಧಿಗಳು ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕಡೆ ವೈಷಮ್ಯದ ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ʼಬೆಕ್ಕಿನ ಸಂಸಾರʼ ಎನ್ನುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ. ನಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ಟೆರೇಸ್‌ಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕದನಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದ ಪೂರ್ವ ಚೀರಾಟದಿಂದ ಎಷ್ಟೋಬಾರಿ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಕಾದಾಟವನ್ನೇ ಆಡುತ್ತಾ ಕದನಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಳಗುತ್ತವಂತೆ!

                ಕದನ ಕುತೂಹಲ ರಾಗವು  ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿರುವ, ಕೇಳುಗರಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೋತೃಗಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯರಾಗಿ ಇನ್ನೇನು ನಿದ್ರಾದೇವಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ʼರಘುವಂಶ ಸುಧಾಂಬುಧೀ ಚಂದ್ರಿಕೆ…ʼ ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಕ್ಷಣವೇ ಥಟ್ಟನೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಂದರೆ ಅದರ ಕೀರ್ತಿ ʼಕದನʼಕ್ಕೇ ಸಲ್ಲಬೇಕಲ್ಲವೆ!  ಕದನ ಕುತೂಹಲ ರಾಗವೆನ್ನುವುದು ಯುದ್ಧದ ಮುನ್ನ ವೀರನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯಾತ್ಮಕ ಪದಗುಚ್ಛವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈಗಂತೂ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಕ್‌ ವಾರ್‌ಗಳು! ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಾಗ ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕರ ನಡುವೆ ಮುಸುಕಿನೊಳಗಿನ ಗುದ್ದಾಟದಂಥಾ ಕೋಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಹಳ ಸೀರಿಯಸ್‌ ಆಯ್ತಲ್ವಾ? ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿಯಿಂದ ಬೃಹತ್‌ ಸ್ಪೋಟವೇ ಆಗುವಂತೆ… ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್…‌ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್…
            
              ಈಗ ಮತ್ತೆ ಕಮಿಂಗ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌ ಟು ಅವರ್ ಕುಟುಂಬ ಕಲಹ,  ʼಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯ ಜಗಳ ಉಂಡು ಮಲಗುವ ತನಕʼ ಎಂದರೆ ವಿರಸ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಸರಸದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಜನಜನಿತವಾದ ಉಕ್ತಿಯೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗೀಗ ಆ ಜಗಳವು ಕೋರ್ಟ್‌ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಏನುಮಾಡುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮನಃಸ್ಥತಿ… ಆದರೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿದೇಶೀ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಡುವೆ ಜಗಳದ ಕಾವೇರಿ ಕೈಕೈಮಿಲಾಯಿಸುವ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದಾಗ ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲವನ್ನು ಮೇಯ್ದಂತಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಲು ಹೋಗುವುದಾದರೂ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಎನಿಸದಿರುವುದಿಲ್ಲ!
ಮತ್ತದೇ ರಾಗ!...!...!

                     ನಾನೇನೋ ಜಗಳ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತುಬಿಟ್ಟೆನೆಂದು ಬೀಗಬಹುದು, ಮಾತಿಗೆ ಮಾತಿನ ತಿರುಗೇಟು ಕೊಡುತ್ತಾ ಕಲಹಾನಂದವನ್ನೂ ಹೊಂದಬಹುದು, ಆದರೆ ಮನೆಯೇ ಮೊದಲ ಪಾಠಶಾಲೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮಂಥಾ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕಲಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಕ್ಕಳೂ ಜಗಳವಾಡುವುದನ್ನೇ ಕಲಿತುಬಿಟ್ಟರೆ! ʼಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಲಹ ಉಪ್ಪಿನಷ್ಟು ಇರಬೇಕು, ಜಾಸ್ತಿಯಾಯ್ತೆಂದರೆ ಊಟವೇ ಹಾಳು!ʼ ಎಂಬ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಹಿತಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಒಳಿತಲ್ಲವೆ
       

                        ✍ಪ್ರಭಾಮಣಿ ನಾಗರಾಜ, ಹಾಸನ


 



 

Friday, May 8, 2026

🐀🐁ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇಲಿಯೇ!🐁🐀

 

  

https://www.facebook.com/share/p/1CdwLQakMs/
👆ಉದಯವಾಣಿ'ಯ 'ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸಂಪದ'ದಲ್ಲಿ 'ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇಲಿಯೇ!'
ಫೆಬ್ರವರಿ8ರಂದು  ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಓದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ🌼
'ಉದಯವಾಣಿ' ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು🙏


🐀🐁ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇಲಿಯೇ!🐁🐀
          

         ಮನುಕುಲದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇಲಿಗಳದ್ದು ಬಿಟ್ಟೆನೆಂದರೂ ಬಿಡದ ಬಂಧವಾಗಿ ಅದರ ಉಚ್ಛಾಟನೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿ ಜಯಭೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೇ ಅಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಮ್ಮೀ ಸಹಬಂಧುಗಳು ಅಡಿಗಡಿಗೂ ಸವಾಲೊಡ್ಡುತ್ತಾ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿಯೇಬಿಡುತ್ತವೆ.

                  ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧವಸ-ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾಡೆ-ಪೆಟ್ಟೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಇಲಿಗಳದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಾಕುಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗರು ಇಲಿಯ ಕಾಟಕ್ಕೆ ರೋಸಿಹೋಗಿ ಬೋನಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ನಾಲೆಯೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡವನಾದ ನಂತರ ಇಲಿವಿಲೇವಾರಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇಲಿಗಳನ್ನು ದೂರದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೇ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದವನೇ ಕತ್ತಲು ತುಂಬಿದ್ದ ಓಡೆಯ ಬಳಿ ಓಡಿಹೋಗಿ ಬೋನುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೈಚಾಚಿದಾಗ ಅದರೊಳಗಿಂದ ಫಳಫಳನೆ ಹೊಳೆದಂತಾಗಿ ಟಾರ್ಚ್‌ ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದಾಕ್ಷಣವೇ ಬೋನಿನೊಳಗೆ ನಾಗರಹಾವು ಕಂಡಿದೆ!

          ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತೂ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಲನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಪರಮ ಸಾಧುಗಳಾಗಿ ʼಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಹಾಯಲಾರೆ, ಹಿಂದೆ ಬಂದರೆ ಒದೆಯಲಾರೆʼ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸದಾ ಮಲಗಿದ್ದು ಇಲಿಗಳು ಮೈಮೇಲೆ ಓಡಾಡಿದರೂ ಜುಮ್ಮೆನ್ನುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಯುವಬೆಕ್ಕೊಂದು ತಮ್ಮನ ಪುಸ್ತಕದ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹೊರಗಿಣುಕಿದ ಇಲಿಯನ್ನು ಗಬಕ್ಕನೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇಬಿಟ್ಟಿತು. ಅವತ್ತೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಅತ್ತಿದ್ದೂಅತ್ತಿದ್ದೆ!
ನಾವು ಐದನೇ ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿತಾಗ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಿತ್ರರಚನಾ ಆಟವೆಂದರೆ m-o-u-s-e ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಿಯನ್ನು ಬರೆಯೋ ಸಂಭ್ರಮ! ಅದೇತಾನೇ ಸ್ಲೇಟ್‌ನಿಂದ ನೋಟ್ಬುಕ್‌ಗೆ ಪ್ರಮೋಷನ್ನಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಹೊಸಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆಹಾಳೆಗಳ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಲಿಗಳದ್ದೇ ಸಂಚಾರ! 

           ಗೌರಿಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ತಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗಣಪತಿ ಅದ್ಹೇಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಇಲಿ ಮೇಲೆ ಕೂರ್ತಾನೆನ್ನುವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗ್ತಿತ್ತು. ಆಗೆಲ್ಲಾ ವಾಮದೇವಋಷಿಯು ಯಾಗಪೀಡಕ ಕ್ರೌಂಚರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಇಲಿಯಾಗಿಸಿದರೂ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಗಣೇಶನು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ತನ್ನ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಣ್ಣ ಹೇಳ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಶಮಂತಕೋಪಾಖ್ಯಾನದಂತೆಯೇ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದೂ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆಯೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು! ನಾವು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಇಲಿಗೂ ಗಣಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಮಾರನೇದಿನ ಇಲಿಹಬ್ಬವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಿ ಇಲಿಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರಂತೆ!

        ನಮ್ಮಕ್ಕನಿಗೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮನೆಮಾಡಿ ತಮ್ಮನನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಓದಲು ಕರೆದುಕೊಂಡುಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಇಲಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿದ್ದು ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದ ನಮ್ಮತ್ತೆಯ ಕೈಯನ್ನು ಇಲಿಯೊಂದು ಕುರುಕಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೀರಿಯಸ್ನೆಸ್‌ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಹೊಲಿಸಿದ್ದ ಹತ್ತಿಯ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲಾ ಊರಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿ ಮನೆಯ ತುಂಬಾ ಹರಡಿ ʼಹಿಂಜಿದ ಅರಳೆಯು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಿ ಮೋಡಗಳಾಗಿವೆಯೇ…ʼಎನ್ನುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಚಂದೇರಿ ಸೀರೆಯನ್ನೂ ಚಿಂದಿಚಿಂದಿ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಮೇಲೂ ಸೇಡುತೀರಿಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಂದ ಇಲಿಯ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮನ ಹೆಂಗರುಳೂ ಪೆಡಸಾಗಿ ಕಂಡಲ್ಲಿ ಬಡಿಯಬೇಕೆನಿಸುವಂತಾಯ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಲಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ʼಹಿಡಿದೇಬಿಟ್ಟೆʼ ಎನ್ನುವಾಗಲೇ ನಮ್ಮಕ್ಕ ʼಹೋʼಎಂದು ಕಿರುಚುವುದರೊಟ್ಟಿಗೇ ʼಬಿಡೋ ಕೈನʼ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಇಲಿಯನ್ನು ಹಿಚುಕಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕೈ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ ಊದಿಕೊಂಡಿತ್ತು! ಹಲಗೆಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಆ ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಾದಾಕ್ಷಣವೇ ಅಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇಲಿಗಳ ನೆಗೆದಾಟ-ಕುಣಿದಾಟಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗೇಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು! ಕುವೆಂಪುರವರ ʼಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿಯ ಕಿಂದರಿಜೋಗಿʼಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ʼಅಲ್ಲೇನಿಲಿಗಳ ಕಾಟವೆ ಕಾಟ…ʼ ಎನ್ನುವಂತಾಯ್ತು. ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರೌನಿಂಗ್ರವರ ಭಾವಾನುವಾದವಿದಾದ್ದರಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನವರಿಗೂ ಇಲಿಗಳು ಕಾಟಕೊಡದೇಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಅಂಡರ್ಸ್ಟುಡ್!

           ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯೊಂದರ ಸಮೀಪವೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯುಂಟಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ರೌಂಚಬಂಧುಗಳಾದ ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಹೆಗ್ಗಣಗಳನ್ನೇ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯ್ತು. ಬಾಗಿಲ ಮುಂದೆಯೇ ಮರಿಹಂದಿಗಳಂತಹ ಈ ದೈತ್ಯರು ನಾಯಿ-ಬೆಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಬೆದರಿಸುತ್ತಾ ಗುಟುರುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿಬಿಡುತ್ತವೋ ಎಂದು ಹೆದರಿ ಒಳಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ ಬಾಗಿಲುಮುಚ್ಚುವಂತಾಯ್ತು. ಯಾವುದೋ ಮಾಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಲಿಗಳು ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್‌ಗಳೊಳಗೆ ಮರಿಹಾಕಿ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮನೆತುಂಬಾ ಸಡಗರಿಸುತ್ತಾ ಚಜ್ಜ-ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ನೆಗೆಯುತ್ತಾ-ಕುಣಿಯುತ್ತಾ-ಫೈಟಿಂಗ್‌ಮಾಡುತ್ತಾ ಚಾತುರ್ಯಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಇಲಿಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಾವೇನಾದರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀವೇನೋ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿ ಮಗಮುದ್ದು ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ ತೆಗೆಯಲು ಹೋದಾಗ ಬ್ಯಾಗಿಂದ ಇಲಿಯೊಂದು ಛಂಗನೆ ಹಾರಿದ್ದು, ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್‌ ಬುಕ್ಕನ್ನು ಇಲಿ ಕಡಿದುಹಾಕಿದೆಯೆಂದು ಮುದ್ದುಮಗಳು ಗೋಳಾಡಿದ್ದು, ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗುವ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರು ಶೂ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದಾಗ ಅದರೊಳಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಾಕ್ಸ್ ಜೂಲುಜೂಲಾಗಿದ್ದು, ಇದೆಲ್ಲದರ ಡೈರೆಕ್ಟ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್‌ ನನ್ನ ಮೇಲೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಪಾಡಂತೂ ಕೇಳುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
          
               ಇಂಥಾ ಇಲಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವರಾದಂತೆಯೇ… ಅದೇವರ್ಷ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಸಂಜೆ ಮಂಗಳಾರತಿಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಒಬ್ಬರ ಪಂಚೆಯೊಳಗೆ ಇಲಿಯೊಂದು ನುಗ್ಗಿ ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದರಿಂದುಂಟಾದ ಅವಮಾನದಿಂದ ಮಗನೇ ಇಲಿಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಬೋನಿಗೂ ಬೀಳದೇ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರದಬ್ಬುವ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಚಜ್ಜದ ಮೇಲಿನ ಇಲಿಸಂಸಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲು ಸ್ಲಾಬ್ ಏರಿ‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಲಿಯೊಂದು ಮೇಲಿನಿಂದ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಂತೆ ಅವನ ಎದೆಗೇ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಗಂಡುಗುಂಡಿಗೆಯೂ ಅಲ್ಲಾಡಿ ಅವನು ʼಹೋʼ ಎಂದು ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಾ ನೆಗೆದು ಓಡಿದ್ದು, ಇಂಥಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರುವುದೇ ಸ್ಪಾಂಟೇನಿಯಸ್‌ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ನಾಗಿದ್ದ ನಮಗೆ ಖುಷಿಯಾಯ್ತು! ಇಲಿಗಳ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುವ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ನೆಲ-ಜಲ ದ್ವಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಂದ್‌ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಡ್ರೈನೇಜ್‌ಗಳ ತೆರಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಚ್ಚಿದರೂ ಮೂಷಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒನ್‌ ಫೈನ್‌ ಡೇ ಹಾಲ್‌ನ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್‌ ಬಳಿ ಸದ್ದಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕದನ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ಶತ್ರುವನ್ನ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಅನುವಾದಾಗ ಮೇಲಿನಿಂದ ಅಯಾಚಿತ್ತಾಗಿ ಇಲಿಶೂರನೊಬ್ಬ ಒಳಕ್ಕೆ ಡೈಹೊಡೆದಾಕ್ಷಣವೇ ಮಗಳು ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವಂತೆ ಚೀರಿ ಸೋಫಾ ಏರಿ ಕುಣಿದಾಡಿಯೇಬಿಟ್ಟಳು! ಇಂಥಾ ತೀವ್ರಾತಿತೀವ್ರ ಶಬ್ಧಾಘಾತದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾದ ಆ ಇಲಿ ಮತ್ತೆಂದೂ ಕಾಣಸಿಗಲಿಲ್ಲ! ಈರೀತಿ ವಾಯುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಲಿಶತ್ರುವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ನಾವು ಬೆಪ್ಪಾಗಿ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್‌ಗಳನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು.

             ಇಲಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಜಾಗವಿದೆಯೇ ಎಂದು ವೈರಾಗ್ಯಹೊಂದಬಹುದಿತ್ತೇನೋ ಅಥವಾ ನೂಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸದಂತೆ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೇಕಾರರಂತೆ ಇಲಿಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದೋ… ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆನಡಾದ ಅಲ್ಬರ್ಟಾವು ಇಲಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗಿನಿಂದ ನಾವೂ ಪರಮ ಆಶಾವಾದದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ!
         

                  ✍ಪ್ರಭಾಮಣಿ ನಾಗರಾಜ, ಹಾಸನ

         



 

Tuesday, April 7, 2026

ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ‘ಗೌರಮ್ಮನೂ ನನ್ನಮ್ಮ..'.

 

ಏಪ್ರಿಲ್7,2026ರ  ‘ನಸುಕು.ಕಾಂ’ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ‘ಗೌರಮ್ಮನೂ ನನ್ನಮ್ಮ...'ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಓದಿಗೆ❤📖🌹
ಇಲ್ಲಿದೆ ಕೊಂಡಿ :
https://nasuku.com/%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B3%82-%E0%B2%A8%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE/
ಧನ್ಯವಾದಗಳು ನಸುಕು.ಕಾಂ🙏

💕ಗೌರಮ್ಮನೂ ನನ್ನಮ್ಮ...💕
       
            ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮಕ್ಕಳು ಅನೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಮ್ಮ-ಅಪ್ಪ, ಅಜ್ಜಿ-ತಾತ, ಅಣ್ಣ-ಅಕ್ಕಗಳಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ-ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ-ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಅತ್ತೆ-ಮಾವಗಳ ಕೈಕೂಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಜಿ-ತಾತಂದಿರಿದ್ದರಂತೂ ಅವರ ಕಣ್ಮಣಿಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳದಂಡಿನ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಸಂಘಜೀವನದ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ ಅವರ ಬಾಲ್ಯವು ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತಾಯಿಯಲ್ಲದೇ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಕುತಾಯಿಯರನೇಕರ ಸಾಮೀಪ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

            ನಾನು ಅವತರಿಸಿದ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಕಾರ್ಯಪರಂಪರೆಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ನನ್ನಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳ ಬಾಹುಳ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ  ನಾನು ನಮ್ಮ ಸೋದರತ್ತೆಯೊಬ್ಬರ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅವರ ಮಗನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ, `ಗೌರಮ್ಮಾ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾನು ಮಾತ್ರ `ಅಮ್ಮಾ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿ ಅವಳ(ಅತಿ ಸಲುಗೆಯ ಏಕವಚನ ಪ್ರಯೋಗ) ವಿಶೇಷ ಅಕ್ಕರೆಗೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದೆ. ತಿಂಡಿ, ಊಟ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಮಲಗುವುದೂ ಅವಳೊಟ್ಟಿಗೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಿಶೋರ-ಮರ್ಕಟ ನ್ಯಾಯದಂತೆ ನನ್ನ ಗೌರಮ್ಮನ ಬಂಧ! ನನ್ನನ್ನು ಹೊದ್ದಿಗೆಯೊಳಗೆ ಅವುಚಿಕೊಂಡು ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರಮ್ಮನಿಗೆ ದಿಂಬಿಗೆ ತಲೆಯಾನಿಸಿದಾಕ್ಷಣವೇ ನಿದ್ದೆ ಆವರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೋ ಕಥೆ ಕೇಳುವ ಹಂಬಲ! ನಾನು `ಕಥೆ ಹೇಳಮ್ಮ’ ಎಂದು ಗೋಗರೆಯುವುದನ್ನು ತಾಳಲಾರದೇ, `.....ಚಿಣಿಮಿಣಿ ರಾಯ್ರೇ, ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತರೇ, ನಿಮ್ಮೋರೇನಂದ್ರೂ? ಅಂದ್ರೆ ಭತ್ತ ಕುಟ್ಟೆಂದ್ರುʼ, ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆ ʼಚಿಣಿಮಿಣಿ ರಾಯ್ರೇ, ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತರೇ, ನಿಮ್ಮೋರೇನಂದ್ರೂ? ಅಕ್ಕಿ ಮಾಡೆಂದ್ರು, ...... ʼ ಎಂದು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅವಳು ಗೊರಕೆಯ ಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಟಿಸ್, ಟಿಸ್, ಎಂದು ನಿಂತಾಗ `ಆಮೇಲೇನು ಹೇಳಮ್ಮ’ ಎಂದು ಪೀಡಿಸಿಪೀಡಿಸಿ ಕಥನ ಬಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪತಳ್ಳಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗೊರ್ ಎಂದು ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ ನಿದ್ದೆ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡೇಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಕರಾಳ-ವಿಕರಾಳವಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಗೊರಕೆಯ ಸದ್ದಿಗೆ ನನಗೆ ನಿದ್ದೆಯೇ ಹತ್ತುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ತಾರಕ ಸ್ಥಾಯಿಯ ಶಿಖರಾಗ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಅವಳ ಆ ಗೊರಕೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಥಬ್ದವಾಗಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ಘನಘೋರವಾಗಿ ಘೀಳಿಡುವಂತೆ ಪುನರಾರಂಭವಾದಾಗ ನಾನು ಬೆಚ್ಚಿ ಬೆದರಿ ಅವಳನ್ನೇ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಣ್ಣುಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಗೌರಮ್ಮನ ಗೊರಕೆಗೆ ಹೆದರಿ ಅವಳನ್ನೇ ತಬ್ಬಿ ಮಲಗುವುದು ಒಂದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ತಮಾಷೆಯೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು!  

             ಗೌರಮ್ಮ ಬೆಳಗಿನ ಸಹಾಯಕ ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವಾದ ಗದ್ದೆ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ರಜವಿದ್ದಾಗ ಬಸವನ ಹಿಂದೆ ಬಾಲ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಾನೂ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಜಮೀನನ್ನು ಒಂದು ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಿ ಯಾರೂ ಕದ್ದು ಹುಲ್ಲು ಕುಯ್ಯೋರು, ಕಡ್ಲೆಗಿಡ ಕೀಳೋರು ಕಬ್ಬು ಮುರಿಯೋರು, ದನ ಮೇಯಿಸೋರು ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಾನು ಕಲಿತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. 'ನಾವೆಲ್ಲಾ ಪುಷ್ಪಗಳು,'ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕುಣಿದದ್ದೂ ಕುಣಿದದ್ದೇ. ಕಡೆಗೆ, 'ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಕಾಲು ನೋವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಬರಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲಿಸು ಕಂದಾ,' ಎಂದು ರಮಿಸುವವರೆಗೂ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯೆಮಧ್ಯೆ ನಾನೂ ಒಂದು ರೌಂಡ್ ಗದ್ದೆ ಸುತ್ತಿ ಬರುತ್ತಿರಬೇಕು. ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲಾರದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆನಂತೆ. ಮನೇಲಿ ರಾತ್ರಿಯಾದರೂ ಮಗು ಬರಲಿಲ್ಲ ಅಂತ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಯಾರೋ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಆಯ್ನೋರ ಮಗಾ ಅಂತ ಗುರುತಿಸಿ ಮನೆ ತಲುಪಿಸಿದಾರೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದೇ ಇದ್ದ ನಮ್ಮ ಗೌರಮ್ಮನ ಸೆರಗು ಹಿಡಿದೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನಂತೆ!

              ಗೌರಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಬಿಡಗಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಂದ್ರೆ ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನಾಲೆಯಿಂದ ನೀರು ಹೋಗುವ ಜಾಗ. ಅವಳು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೆನೆಸಿ, ಸೋಪು ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಒಂದು ಕಾಲು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ತೊಳೆದ ಕೆಂಡದಂಥಾ ತ್ವಚೆಯ ನಾನು ಸೀರೆ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಅವಳ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಆಸೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, 'ಅಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ನಾನು ಯಾವಾಗ ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ ಬೆಳ್ಳಗಾಗ್ತಿನೇ?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕವಳು, 'ದೊಡ್ಡೋಳಾದಾಗ ನೀನು ನನಗಿಂತಾ ಬೆಳ್ಳಗಾಗ್ತೀಯ,' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಳು!

          ಗೌರಮ್ಮ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒರಳುಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಿರುವೋದು, ಕುಟ್ಟೋದು, ಬೀಸುಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೀಸೋದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಒರಳುಕಲ್ಲಿನ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಈಚೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಳಗೆ ನೂಕುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಗೌರಮ್ಮ ಒಂದು ಸಾರಿ ನನ್ನ ಕೈ ಮೇಲೇ ಕುಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿದಾಳೆ. ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಾನು ಚೀರಿದಾಗ ಅವಳಿಗಾದ ಸಂಕಟ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಹೇಗೋ ಗುರಿತಪ್ಪಿ ಮೂಗೇಟಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, 'ಮಗು ಕೈ ಕಪ್ಪೆಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಾಗೆ ಊದಿದೆ,' ಅಂತ ಮೊದಲೇ ಕಪ್ಪಗೆ ಗುಂಡಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಅವತ್ತಿನಿಂದ ಒರಳ ಬಳಿ ನನ್ನನ್ನು ಸುಳಿಯಲೂ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಆದರೂ ಅವಳ ಹಿಂದೇ ಸೆರಗು ಹಿಡಿದು ಕೂರುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟುವಾಗ ಹಾರೆ ತಗಲುತ್ತೋ ಎನ್ನುವ ಭಯ! ಅಮ್ಮ ಹುಳಿ ಮಾಡಲು ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಹುರುಳಿಕಾಳು ತಿರುವಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರೆ ಗೌರಮ್ಮ, 'ಅತ್ತಿಗ್ಯಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದರ ತಂಬಿಟ್ಟು ಬಾಳ ಇಷ್ಟ ...' ಎಂದು ಮಾತಿಗೆ ಮೊದಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಮ್ಮಮ್ಮ, 'ನಂಗೇ ತಿನ್ನೋಹಾಗೆ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ಹೇಳವ್ವ ಬ್ಯಾಡ ಅಂತೀನ', ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೌರಮ್ಮನಿಗೆ ಏನೇ ತಿನ್ನಬೇಕೆನಿಸಿದರೂ, 'ಮಕ್ಕಳಿಗೆ,' ಎಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರ ಒಳ ಮರ್ಮವನ್ನು ಅಮ್ಮ ಎಂದೋ ಅರಿತಿದ್ದರು! ಏನೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ದೇವರನಾಮ ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಗೌರಮ್ಮನ ಅಭ್ಯಾಸ. ಕುಟ್ಟುವಾಗ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಲೇ,
'ಕ್ಷೇಮವೇನೈ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸುಮಿತ್ರಾನುಜರು ...
ಹೆಣ್ಣು ಜನ್ಮದಿ ಹುಟ್ಟಿ ನಾ ಬಹು ಪುಣ್ಯಹೀನಳಾದೆನಯ್ಯ
ಕಪಿ ಸೈನ್ಯವ ಕೂಡಿಕೊಂಡು
ಎಂದಿಗೆ ಬರುವನೊ ರಾಮ ಹಾ...'
ಎಂದು ಹಾಡುವಾಗ ನನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಈ ಮೊದಲೇ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವಳ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಕೇಳಿದ ರಾಮಾಯಣದ ಚಿತ್ರ ಸುಳಿದಾಡಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ಕಥೆ ಕೇಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹದಿಹರಯದಲ್ಲೇ ಹಸುಗೂಸೊಂದನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ತವರುಮನೆ ಸೇರಿದ್ದ ಅವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಲೇ ಆಯಾಚಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರಕೋಡಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೆ ನನ್ನದೇ ಚಿಂತೆ. ಅವಳು ಒರಳ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಳೆಂದರೆ, 'ಅಮ್ಮಾ, ನಂಗೆ ದೋಸೆ ಅಂದ್ರೆ ಆಸೆ ಕಣೆ', ಎಂದು ವರಾತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಕ್ಕಿ ನೆನೆಸಿ ತಿರುವಿ ದೋಸೆ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ನನ್ನದು ಅದೇ ರಾಗ! 'ಕೋಡೂಬಾಳೆ' ಎಂದು ಶುರುವಿಟ್ಟರೆ ಕೋಡುಬಳೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲೇ ಬೇಕು. 'ಎಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮ ಅತಿಮುದ್ದಿನಿಂದಲೇ ಇವಳು ಹೀಗಾಗಿರೋದು,' ಎಂದು ಅಮ್ಮ ಹುಸಿಕೋಪದಿಂದ ಗೌರಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನಕ್ಕನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಮುನಿಸು. ಗೌರಮ್ಮ ತೆಂಗಿನ ಕರಟವನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಸವರಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬಡಿಸಲು ಇಟ್ಟರೆ ಅವಳು, 'ಗೌರಿ ಮುರಿ ಗೌರಿ ಕರಟ ಮುರಿ,' ಎಂದು ರಂಪಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳಂತೆ. ಇದನ್ನಂತೂ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವದಂತೆ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡತ್ತೆ ಆಗಾಗ ಹೇಳಿಹೇಳಿ ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರುಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದವರೇ ಅಲ್ಲ. 8ವರ್ಷಕ್ಕೇ ತಮ್ಮ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಾಲವಿಧವೆ. ನಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಆ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಕರೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥರಾದ ಅವರಿಗೆ ಮನೆಯ ವಹಿವಾಟನ್ನೇ ವಹಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರೂ  ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವುದಕ್ಕಾಗೇ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮಿಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.  ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅಕ್ಕನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತೆ! ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಗೌರಮ್ಮ ಅಕ್ಕನಿಗೂ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು! ಇನ್ನು ನನ್ನ ಪಾಡಂತೂ ಹೇಳುವಂತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವರ್ಣಕ್ಕೆ ಕಲಶವಿಟ್ಟಂತೆ ಇದ್ದ ಅಕ್ಕ  ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ, 'ಈ ಕರಿಹೆಗ್ಗಣ ಯಾಕೆ ಬಂತು?' ಅಂತ ಗೋಳಾಡಿ ತನ್ನ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಳಂತೆ! ನಾನು ಅವಳ ದಾಸಾನುದಾಸಳಾಗಿ ಅವಳು ಹಾಕಿದ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟದಂತೆ ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅವಳೂ ತನ್ನ ಹಿರಿತನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜತನ ಮಾಡಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಳಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದಳು.
      
           ಏನಾದರೂ ವಸ್ತು ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಹುಡುಕುವಾಗ ಗೌರಮ್ಮ ಒಂದು ಜಾಗ ಹೇಳುವಳು. ಅಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಗ... ಹೀಗೇ ಅದು ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಹೇಳಿ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ ನಾನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ ಎಂದಾಗ ಅಕ್ಕ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆರಳಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು! ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಾಗ್ತಿತ್ತು ಅನ್ನೋದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಲಿತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಗೌರಮ್ಮನ ಕಾಮನ್ ಡೈಲಾಗ್. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಅಕ್ಕಾನೇ!

         ಗೌರಮ್ಮನಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವುದು ಅಂದ್ರೇ ಆಗ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏನಾದರೊಂದು ಮಾತಾಡ್ತಾನೇ ಇರಬೇಕು. ಆಗೆಲ್ಲಾ ತನ್ನದೇ ಓರಗೆಯ ಗೌರಮ್ಮನೊಡನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಲಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮ್ಮ , 'ಏನವ್ವ ಸದಾ ವಟಗುಟ್ತಿರ್ತಿಯ. ಸುಮ್ನೆ ಕೂತ್ಕೊಂಡು ಜಪಾನಾರ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಇಹಕ್ಕೆ ಸುಖ, ಪರಕ್ಕೆ ಗತಿ ,' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.

          ಗೌರಮ್ಮ ಆಗಾಗ ತೊಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸ್ಕೊಂಡು ನಂಗೆ, 'ನನ್ನ ಮಗನ್ನ ನೀನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ಈ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ, ಕಾಲಿನ ಚೈನು ಕೊಡ್ತೀನಿ,' ಎಂದು ತನ್ನ ಪಾಚಿಬಣ್ಣದ ಸುಂದರವಾದ ಧರ್ಮಾವರಂ ಸೀರೆ, ಪಾದದ ತುಂಬಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಝಣಗುಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅಮಿಷವೊಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದಳು. (ತವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ ಅವಳಿಗೆ!) ಆಹಾ, ಎಷ್ಟು ಚಂದ! ಇವು ನನ್ನವಾದರೆ ನನಗಿನ್ನೇನು ಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನಾನೂ ಆ ಭಾರೀ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಗೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಖುಷಿಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ! ಮುಂದೆ ಮಕ್ಕಳು ಅಣ್ಣತಂಗಿಯರಂತೆ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ಆಸೆ ಸಾಧುವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವಳೇ ಮನಗಂಡಳೇನೋ. ನನಗೆ ಬುದ್ಧಿ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಆ ರೀತಿ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.

         ಬಹಳ ತುಂಟನಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಒಮ್ಮೆ ದನೀನ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾವಿನ ಮರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟ. ದೊಡ್ಡವರಾಗಿ ಗೌರಮ್ಮ ಒಬ್ಬಳೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು. ನಾವೆಲ್ಲಾ ಓಡಿಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದೆವು. ಪಾಪ, ಸರಿಯಾಗಿ ಕಣ್ಣೂ ಕಾಣದ ಅವಳು ಏನು ತಾನೇ ಮಾಡ್ತಾಳೆ! ಅವನು ಹಾವಿನಮರಿ ತಲೆ ಮೇಲೆತ್ತದಂತೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಕೊಡವುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಏನೂ ತೋಚದೆ ಗೌರಮ್ಮ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿಯಾದ್ರೆ ಕಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತೋ ಅಂತ ದೇವರನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, 'ಕಂದಾ, ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದುಬಿಡಪ್ಪ ಅಂತ ಗೋಗರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸಿ ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟ! ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತೋ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
                 ದೂರದೂರಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್ ಥರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೂ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ! ಅಷ್ಟೊಂದು ಆಸೆಪಡುತ್ತಿದ್ದವಳು ಕ್ರಮೇಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಳಂತೆ. ಬದುಕಿನ್ನು ಸಾಕು ಎನಿಸಿತೇನೋ, ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಾನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಳಂತೆ. ಹಿತ್ತಾಳೆ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ʼನಾನು ಓದಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ನಿಂಗೆ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆ ಮಾಡಿಸ್ತೀನಿ,ʼ ಅಂತ ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಮೊದಲೇ ನಾನಿನ್ನೂ ಡಿಗ್ರಿ ಫೈನಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಗೌರಮ್ಮ ಕಾಲನ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟೇಬಿಟ್ಟಳು. ಸದಾ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರಮ್ಮ ತನ್ನವರೆಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳಂತೆ. ಆ ರಾತ್ರಿಯೇ, 'ನಾಣಿ ಹೋದ'ನೆಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದು  ಅದೇ ಹೆಸರಿನವರು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ 4-5ಜನರಿದ್ದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊಂದಲವೇ ಆಯ್ತಂತೆ. ಬೆಳಗಾದ ನಂತರ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗ ನಾಣಿ ಹೋದನೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಬಹಳ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನೊಡನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರಮ್ಮ ಇವತ್ತಿಗೂ  ಇಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲೋ ಇದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವಂತಿದೆ.

               ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತತೆಯಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡು ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಓದನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹಿದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸುಖವಾಗಿರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಹಂಬಲವಾಗಿತ್ತು.
                  ✍️ಪ್ರಭಾಮಣಿ ನಾಗರಾಜ

Monday, January 12, 2026

'ತರಂಗ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ʼತಾಂಬೂಲ ಹರ್ಷ... ʼಪರಾಗ್ʼ ಸ್ಪರ್ಶʼ

 

        

 

     





https://www.facebook.com/share/p/1Dgx8hJav6/
         👆ಜನವರಿ15,2026ರ 'ತರಂಗ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ʼತಾಂಬೂಲ ಹರ್ಷ... ʼಪರಾಗ್ʼ ಸ್ಪರ್ಶʼ  ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಓದಿಗೆ❤️🙏 

          'ತರಂಗ' ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು🙏 
         
      🌿ತಾಂಬೂಲ ಹರ್ಷ…🌿

          ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ಪಟ್ಟಣದ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮಾವ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ದಿನಸಿ ತರಕಾರಿಗಳೊಡನೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟು ವಿಳ್ಳೆದೆಲೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ʼಕಪ್ಪು ಎಲೆ ರುಚಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಖಾರ. ಬಿಳಿ ಎಲೇನೇ ನೋಡಿಕೊಂಡು ತಗೊಂಡು ಬಾʼ ಎಂದು ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನಮ್ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾಲದ ವಿಳ್ಳೆದೆಲೆಯ ಲೆಕ್ಕ ಒಂದು ಕಟ್ಟು ಎಂದರೆ ಐದು ಕವಳಿಗೆಗೆ ನೂರು ಎಲೆಗಳು. ಅಷ್ಟೊಂದು ಎಲೆ ಏನು ಮಾಡಕ್ಕೆ? ಎಂದು ಕೇಳುವಂತೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಲ್ಕೈದು ಜನ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟವಾದ ನಂತರ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅರಿಸಿನ-ಕುಂಕುಮದೊಡನೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ/ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಇಡಲು, ʼಅವ್ವ, ಹಾಳು ತೆವಲು, ಬರಿಬಾಯಿ ಲವಲವಗುಟ್ತದೆ. ಬಾಯಾಸರಕ್ಕೆ ಎರಡೆಲೆ ಕೊಡಿʼ ಎಂದು ಪದೇಪದೇ ಬಂದು ಗೋಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕೊಡಲು… ಮುಂತಾದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಾರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಲೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ವಿಳ್ಳೆದೆಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ನೆನಪೇ ಇಲ್ಲ. ಏನಿದ್ದರೂ ಅಮ್ಮ, ಅತ್ತೆಯರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ತಾಂಬೂಲ ಸೇವನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಲೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತ ಕುಳಿತು ʼನಂಗೆ-ನಂಗೆʼ ಎನ್ನುತ್ತಾ ʼಆʼ ಎಂದು ಬಾಯಿತೆರೆಯುತ್ತಾ ಕಾಟಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ʼಮಕ್ಕಳು ಎಲೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡರೆ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಳಲ್ಲ. ವಿದ್ಯೆ ಹತ್ತಲ್ಲ…ʼ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ನಮಗೆ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿಯೂ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕಿತ್ತು ಎಸೆದಿರುವ ವಿಳ್ಳೆದೆಲೆ ತೊಟ್ಟನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಲ್ಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು! ಆದರೂ ಯಾವಾಗ ನಾವೂ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿ ತಾಂಬೂಲ ಮೆದ್ದು ರಾಗರಂಜಿತರಾಗ್ತೀವೋ ಎನ್ನುವ ಕನಸಂತೂ ಅಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆಂಬಿಡದೆ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಹರೆಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಳ್ಳೆದೆಲೆ ಮೆದ್ದು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂಚಾಚಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಯಾರದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದರೆ ಗಂಡ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರತೀತಿ! ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ನಾಲಿಗೆ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಿಂದೆಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

          ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮಜ್ಜಿಯ ಬಾಲ್ಯ ಗೆಳತಿ ಕೆಂಪಮ್ಮ ಸದಾಕಾಲ ಕವಳವನ್ನು ಬಾಯಾಡಿಸುತ್ತಲೇಯಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೇ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಆ ಕಾಲದ ಲಂಗದ ದೋಸ್ತನ್ನು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಕಾತುರದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ʼಅವಳಿಗೇನು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯವಾ, ಎರಡು ಮೈಲಿ ನಡಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಲ್ಲ…ʼ ಎಂಬ ಸ್ವಗತ ವಾಕ್‌ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕವಳಿಗೆಯಾದರೂ ಎಲೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅಜ್ಜಿ. ಪ್ರತಿಸಾರಿಯೂ ವಿಶೇಷ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಂಪಮ್ಮ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ ಚೀಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಕುಳಿತು ಬಿಟ್ಟರೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾನ್‌ ಬೀಡಾ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಡಿ ಉದ್ದ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅವರು ಎಲಡಿಕೆ ಚಂಚಿ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆ, ಗೋಟಡಿಕೆ, ಸುಣ್ಣ, ಕಾಚು, ಕಡ್ಡಿಪುಡಿ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಒಂದು ಕುಟ್ಟಾಣಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾಸು ಮುಂತಾದ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಲ್ಕೈದು ಪದರಗಳಿದ್ದು ಈಗಿನ ವ್ಯಾನಿಟಿ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳಂತೆ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು.  ಬೋಡುಬಾಯಿಯ ಕೆಂಪಮ್ಮ ಕುಟ್ಟಾಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದರೊಳಗೆ ತಾಂಬೂಲದ ಎಲ್ಲಾ ಇನ್ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್ಸ್‌ನೂ ಹಾಕಿ ಕುಟ್ಟುತ್ತಾ ಮಾತಿಗಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದರ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತಿನ ಓಘವೂ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಕಳೆಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ʼಹೂಂ, ಈಗ ಟೇಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಆನ್‌ ಆಯ್ತು. ಇನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಓಡುತ್ತೆ,ʼ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ತವರುಮನೆಯ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಆರ್ಭಟ, ಮಕ್ಕಳ ಅಕರಾಸ್ತೆ, ಸೊಸೆಯ ಸುಪನಾತಿತನ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ತುಂಟಾಟ ಎಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸುತ್ತುಸುತ್ತಿ ಮುಗಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಕುರುಕಲುತಿಂಡಿ-ಕಾಫಿಯ ಸಮಾರಾಧನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಂಪಜ್ಜಿಯ ಚಂಚಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಮಗೆ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

          ತಾಂಬೂಲ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಶೀತ, ಕಪ, ಅಜೀರ್ಣ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದರೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಕ. ʼಅತಿಃ ಸರ್ವತ್ರ ವರ್ಜಯೇತ್,ʼ ಎಂದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ದೇವರಾಜ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ನಿಂದ ಮೈಸೂರೆಲೆ ತರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ʼಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಾಡಿ ಎಲೆ, ಮೈಸೂರು ಎಲೆ, ಆಂದ್ರ ಬನಾರಸ್, ಮದ್ರಾಸ್, ಎಂಬ ವಿಧಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಚಿಗುರೆಲೆಗೆ ತುಂಬಾ ರುಚಿ,ʼ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಯಾವತ್ತೂ ಎಲಡಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದೇ ನೋಡಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಾವು ಅಚ್ಚರಿಪಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.

          ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೇ ಮಾವನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಬಂದಿದ್ದು ಊಟದ ನಂತರ ತಾಂಬೂಲದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನಿಟ್ಟಾಗ ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದ ಅವರು ಎಲೆಹಾಕಿಕೊಂಡದ್ದು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮೊದಲೇ ಬೆಳ್ಳಗಿದ್ದವರು ಕೆಂಪುಕೆಂಪಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಾಕಿಕೊಂಡಾಗ ʼಎಲಡಿಕೆ ಸೊಕ್ಕಿದೆʼ ಅಂತ ಅವರಿಗೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ತಿನ್ನಿಸಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ ಪಾಡುಪಡುವಂತಾಯ್ತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ತಾಂಬೂಲೋಪಚಾರ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ನೋಡುವಂತಾಯ್ತು!

        ನನಗೂ ವಿವಾಹ ಸಂದರ್ಭದ ನಾಗೋಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ತಾಂಬೂಲ ಸೇವಿಸಲು ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ದೊರೆತು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ʼತಿಂಡಿ ಊಟಗಳ ನಂತರ ಎಲಡಿಕೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಹುಳಿಯಾಗುತ್ತೆʼ ಎಂಬ ಒತ್ತಡವುಂಟಾದಾಗ ಅಂದಿನ ಬಾಲ್ಯದ ಕನಸಿನ ಪಾತ್ರವು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ʼಹಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತೆ, ನಾಲಿಗೆ ಮರಗಟ್ಟಿದ ಹಾಗಾಗಿ ರುಚೀನೇ ಗೊತ್ತಾಗಲ್ಲʼ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಸಬೂಬು ಹೇಳಿ, ಕಾಡಿ-ಬೇಡಿ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಈ ಮಕ್ಕಳೇ ಮುಂದೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೀಡಾವನ್ನೂ ಬಿಡದಂತೆ ದಂಬಾಲುಬೀಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ʼಹಿಸ್ಟರಿ ರಿಪೀಟ್ಸ್‌ʼ ಎನ್ನುವುದು ಪುನಃಪುನಹ ಸಾಬೀತಾಗುವಂತಾಯ್ತು! ಅಂದಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬೀಡಾ ಕಟ್ಟುವವರ ಮನೆಯೂ ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಪಾನ್‌ ಬೀಡಾ ತರುವುದೆಂದರೆ ಮುದ್ದುಗಳಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮವೋ ಸಂಭ್ರಮ.

          ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾಲ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಇನ್ಟಂಟ್‌ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಏರಲಾರಂಭಿಸಿ ಪಾನ್ ಪರಾಗ್‌ನ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನತ್ತ ತಾಂಬೂಲ ಚಿತ್ತ ದಾಪುಗಾಲಿಟ್ಟಿತು. ʼಪಾನ್ ಪರಾಗ್ ಖಾಯೆ, ಇಜ್ಜತ್ ಬಢ್ ಜಾತೀ ಹೈ!ʼ ನಂತರದ ಪಾನ್ ಪರಾಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ಸಿನಿಮಾ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳು, ಹಾಸ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಖಾಲಿಯಾದ ರೆಡಿ ಟು ಈಟ್‌ ಪಾನ್‌ ಪರಾಗಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಟುಗಳು ʼಸಮಾನರಾರಿಹರೈ ನನಗೆ…ʼ ಎಂದು ಹಾರಾಡಲಾರಂಭಿಸಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುವ ಅಜೈವಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿನಡೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಹಲವಾರು ತಂಬಾಕು ಯುಕ್ತ ಹೊಸ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಗುಮ್ಮಗಳಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲುದ್ಯುಕ್ತವಾದವು.

       ಇಂತಿಪ್ಪ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ತಾಂಬೂಲ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುವೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅವರ ಹಿರಿತನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಊಟದ ನಂತರ ತಾಂಬೂಲದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ʼಪರಾಂಭರಿಸಬೇಕುʼ ಎನ್ನುವಂತೆ ವಿನೀತ ಭಾವದಿಂದ ನಿಂತಾಗ ಅವರು ನಗುತ್ತಾ ʼಓ ನಾನಾಗ್ಲೇ ಈ ಎಲಡಿಕೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಾಳ ವರ್ಷ ಆಯ್ತು. ಈಗೇನಿದ್ರೂ ಸಕಲವನ್ನೂ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಮಾತ್ರʼ ಎಂದು ಪಾನ್ ಪರಾಗ್ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ನಾವೇ ಓಲ್ಡ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಗಳಂತಾಗಿ ಕಂಗಾಲಾದೆವು!

       ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶದ ಪರಿಣಾಮದಂತಲ್ಲದೇ ನೇತ್ಯರ್ಥಕವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಗೀಳಿನ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಾಂಬೂಲ ಪ್ರಿಯರನ್ನೂ ಎಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಪ್ರಿಯರಾಗುವತ್ತ ತನ್ನ ಕಬಂಧ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚುತ್ತದೋ ಈ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶಿನಿ ಎನ್ನುವ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ʼಕಾಲಾಯ ತಸ್ಮೈ ನಮಃʼ ಎಂದುಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನಿರಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ..?..?..?
       ✍️ಪ್ರಭಾಮಣಿ ನಾಗರಾಜ, ಹಾಸನ