ಮನದ ಅಂಗಳದಿ.........೫೩.ಸಂಬಂಧಗಳು

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಬಿಡುವ ಮುನ್ನವೇ ನಾವು ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಲೆಯೊಳಗೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುತ್ತೇವೆ. ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳೂ ಆಗತಾನೇ ಕಣ್ಣುತೆರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಂದನ ಬಂಧುಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಕ್ಕ-ಅಣ್ಣ, ನಂತರ ತಮ್ಮ-ತಂಗಿ (ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು), ಬೆಳೆದಂತೆ ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿಯರು, ಜೀವನಸಂಗಾತಿ, ನಂತರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು..... ಹೀಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ವೃಕ್ಷ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವಿರತವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಈ ಜೀವನದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ಎಂದರೇನು? ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಏಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗೋಜಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ? ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು? ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವು ಜಿಡ್ಡು ಕೃಷ್ಟಮೂರ್ತಿಯವರು ತಮ್ಮ 'ಅನುದಿನ ಚಿಂತನ'ದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವಂತಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ಹೀಗಿದೆ:
'ನಾನು ಏನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲವೇ? ಸಂಬಂಧವೆನ್ನುವುದು ನನ್ನನ್ನು ನಾನು, ನಾನು ಹೇಗಿದ್ದೇನೆಯೋ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಏನು ಕಾಣುವುದೋ ಅದು ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಇಷ್ಟವಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದು ಇಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಅಂಶ, ಯಾವುದೋ ಕ್ರಿಯೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.......ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ......ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆಗ ಸಂಬಂಧದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನಾಗಿರುತ್ತೇನೆಯೋ ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನೋವು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಅನುಭವದಿಂದ ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಟೆನ್ಷನ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಖವಾದ ನಿದ್ರೆಯಂತೆ, ಅಮಲಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ.....ನೀವು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಆಗ ಅದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿ ಸಂಬಂಧವೆಂದರೇನೆಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಮನನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸುಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆಗ ಅದು ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಹೂಡಿದ ಬಂಡವಾಳವಾಗುತ್ತದೆ, ಭ್ರಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಹಿರಿಮೆ ಇರುವುದೇ ಅದರ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ, ಅಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ, ನೀವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಸಂಬಂಧಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಇದರಿಂದ ಬೇರೆಯದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ದುಃಖಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಸಂಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೇ ಬದುಕಿಲ್ಲ. ಬದುಕು ಎಂದರೇನೇ ಸಂಬಂಧಗಳು ಎಂದರ್ಥ..... ಜಗತ್ತು ಎಂದರೇನೇ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಗಳು ಎಂದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಸಂಬಂಧದ್ದೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ನಾನು ಏನಾಗಿದ್ದೇನೆ? ನಾನು ಏನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ? ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಸಂಬಂಧವೇ ಬೆಳೆಯುವ ಗೊಂದಲಗಳ ವರ್ತುಲವಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆ. ಅಂದರೆ ಸಂಬಂಧ ಎಂದರೆ ಜನಜಂಗುಳಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ಎಷ್ಟೇ ಪುಟ್ಟದಾಗಿರಬಹುದು, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ನನ್ನ ನೆರೆಯವರು ಇವರೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸೇರಿ ನನ್ನ ಜಗತ್ತು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ನಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಬದುಕಿಗೆ ನಾವೇ ತೇಪೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಪುಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಭಯಪಡುತ್ತೇವೆ...... ?ನಾನು? ಮತ್ತು ?ನೀವು? ಇವೇ ಈ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳು. ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ನೀವೂ ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೀರಿ. ಈ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈಗ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಂಶ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಒಲುಮೆ, ಔದಾರ್ಯ, ಕರುಣೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿ ಪಲಾಯನವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ ನೀಲನಕ್ಷೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊಂದಿದ್ದೂ ನಿರ್ಧಾರಕವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ಕಾಣದವರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಿಂಬವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತೀರಿ..... ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ,ನಿಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ......ನಿಜವಾಗಿ ಎರಡು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಿಂಬಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ, ಅಲ್ಲವೇ? ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ, ಅವರು ನಿಕಟವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದೂರದಲ್ಲಿರಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಿಂಬಗಳ, ಸಂಕೇತಗಳ, ನೆನಪುಗಳ ಸಂಬಂಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಇರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಸಂಬಂಧವು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಾಶಮಾಡದ ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಎಚ್ಚರ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಎಚ್ಚರ ಇರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸಂಬಂಧವು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ನಿಕಟತೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಭಾವುಕತೆಯೋ ಸಂವೇದನೆಗಳೋ ಆಗಿರದೇ ನಿಜವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಂದರೊಡನೆಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಆಗ ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಕ್ಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಏನನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೋ ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಹಣವೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ಆಸ್ತಿ, ಮನೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವ ಅವುಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ......ಯಾವಾಗ ನನ್ನದು ಎಂಬ ಹಕ್ಕುಗಾರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದಿಲ್ಲ......ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಸಂಬಂಧದ ಅಂತಃಸತ್ವ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು, ಗಹನತೆಯನ್ನು, ಮಹತ್ತನ್ನು, ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಣಿರಿ.'

'ಹನಿ' ಗಳು

ಬಂಧ?

ಕೊಡು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲಿ

ಅಡಗಿದೆ

ಕೆಳೆತನದ ಮಹತ್ವ

ನನ್ನದೋ ಸಂತೃಪ್ತ

ರಾಜಾನಿಲದ

ಜಡತ್ವ!

ಶೂನ್ಯ

ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡಿದೆ

ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು

ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕಂಡೆ

ನಾನೇ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿ

ಇಲ್ಲವಾಗಿದ್ದೆ!

ಮೌನ

'ನಾನು', 'ನೀನು'

ಸಂಭೋದನೆಗಳಿಂದ

ಭಾವನೆಗಳೇ

ಛಿದ್ರ

ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೀನು

ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾನಾಗುವ

ಸಂಬಂಧದಿಂದ

ಬದುಕಿನ ಅಡಿಪಾಯ

ಭದ್ರ.

ಅತಿಕ್ರಮಣ

ಅಂಥಾ

ಮಧುರ ಹಾಲಿಗೆ

ತೊಟ್ಟು

ಹುಳಿಬಿತ್ತು

ಎಲ್ಲೆಂದು

ಹುಡುಕುವ ವೇಳೆಗೆ

ಹಾಲೇ

ಹುಳಿಯಾಗಿತ್ತು!

ಎಸೆದ ಕಲ್ಲು

ನೀರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ

ಅಲೆಗಳೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದು

ಆಳಕ್ಕಿಳಿದಂತೆ

ನಿಶ್ಚಲ!

ಮನದ ಅಂಗಳದಿ.........೫೨. ’ಹೂ’ ಮನ

ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಕಾಲಿಡುವಾಗಲೇ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಒಬ್ಬಾಕೆ ಬಂದು,

"ಅಕ್ಕಾ, ನಂಗೊಂದು ಹೂ ಕೊಡಿ," ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

"ಯಾವ ಹೂ?" ಎಂದೆ.

ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿ(ದಿ)ರುವ ಹೂಗಿಡಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೂ ಬಿಡುತ್ತಿವೆ. ಆಕೆ ತಿಳಿನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಅನೇಕ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸರಸ್ವತಿಕಲರ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ!)ಬೆಟ್ಟತಾವರೆಯ ಗಿಡದ ಕಡೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾ,

"ಆ ಹೂ ಕೊಡಿ. ಆ ಬಣ್ಣ ನಂಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ." ಎಂದಳು.

"ನಾವು ಗಿಡದಿಂದ ಹೂ ಬಿಡಿಸಲ್ಲ. ಆ ಗಿಡ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣ್ತಿದೆ ನೋಡಮ್ಮ," ಎಂದೆ. ಆಕೆ ಒಪ್ಪಲು ಸಿದ್ಧಳಿರಲಿಲ್ಲ.

"ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತೀನಿ ಕೊಡಿ,"ಎಂದು ಪೀಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

"ನಾವು ಹೂ ಮಾರಲ್ಲ" ಎಂದರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.

"ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಹೂ ಮುಡಿಯಲು ಆಗಲ್ಲ" ಎಂದರೂ ಒಪ್ಪುವಂತಿಲ್ಲ.

"ಆ ಹೂ ಮುಡಿದರೆ ಸಂಜೆಗೆ ತೆಗೆದು ಎಸೀತೀರಿ, ಆದರೆ ಗಿಡದಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ೪-೬ ದಿನ ಇರುತ್ತೆ," ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಆಕೆಗೆ ರುಚಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಉಂಟಾದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಮಾರ್ಗವೇ ತಿಳಿಯದೇ ಕಡೆಗೆ ಆಕೆ ತೋರಿಸಿದ ಹೂವನ್ನು ಭಾರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಿಡದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ಕೊಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು.

ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ...... ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂಗಳ ಸುಗ್ಗಿಯೋಸುಗ್ಗಿ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೇಸಿಗೆಯಕಾಲ ಬಂತೆಂದರೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಳ ಸಂಭ್ರಮ. ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸೂಜಿಮಲ್ಲಿಗೆ, ಇರುವಂತಿಗೆ, ಸುತ್ತುಮಲ್ಲಿಗೆ, ನಿತ್ಯಮಲ್ಲಿಗೆ(ಇದಂತೂ ಅನಿತ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂವನ್ನೇ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!) ಜಾಜಿ, ಸಾಯಂಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಂಜೆಮಲ್ಲಿಗೆ...ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು. ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂ ಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ವೇಳೆಗೇ ನಮಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಬೆಳಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಹೂಗಳದೇ ಒಡನಾಟ! ನಮ್ಮ ಸೋದರತ್ತೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ದಂಡೆ ಕಟ್ಟಿ ಮುಡಿಯುವ ಸಡಗರ. ಇದರ ಜೊತೆಗೇ ಅಕ್ಕ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಮೊಗ್ಗಿನ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು! ಬೆಳಗಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿದ್ದ ಕೊಂಡಮಾವಿನ ಮರವೇರಿ ಹೂ ಬಿಡಿಸುವ ಕಾಯಕ. ಅಕ್ಕನದು ಸೂಜಿಮಲ್ಲಿಗೆ, ನನ್ನದು ದುಂಡುಮಲ್ಲಿಗೆ. ಬಿಡಿಸಿದ ಹೂಗಳನ್ನು ಹಾರಕಟ್ಟಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರ ಪಟಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಂಬಿ ಕೊಟ್ಟು ಬರಲು ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ತುಂಬಾ ಹೂವಿನದೇ ಪರಿಮಳ.

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹೂಗಳ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹೂಗಳಿರುವುದೇ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು(ಮುಡಿಯಲು), ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆಮಾಡಲು ಎಂಬಂತೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ನನಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಗಿಡದಿಂದ ಹೂವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಹಿಂಸೆಯ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯ ಎನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹೂವಿನ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ ಕೇವಲ ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆಯೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಈ 'ಹನಿ’ ಮೂಡಿತು:

'ಆ ಹೂವು

ಗಿಡದಲೇ ಇರಲಿ

ಬಿಡು ಗೆಳೆಯ,

ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಡಿಯ

ದೇವರ ಅಡಿಯ

ಸೇರಲೇ ಬೇಕೆಂಬ

ನಿಯಮವೇಕೆ?

ಗಿಡದಲೇ ಇದ್ದು

ಬುಡ ಸೇರಿದರೂ

ಸಾರ್ಥಕವಾಗದೇಕೆ?’

ಹೂವನ್ನು ಮುಡಿದಿದ್ದರೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಆ ನೆನಪೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ!

'ಮುಡಿಗೇರಿದ

ಅಂದದ ಹೂವಿನ

ಅರಿವು

ಕಂಪು ಸೂಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ!’

ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮ ಅವರು ತಮ್ಮ 'ಹಿಮಾಲಯದ ಮಹಾತ್ಮರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ’ ತಮಗೆ ಸುಂದರವೆನಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಹಿಮಕಮಲದೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಅವನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ತಮಗುಂಟಾದ ಅರಿವನ್ನು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ:

'ಹಿಮಾಲಯದ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಅಪರೂಪದ್ದು ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಪರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದದ್ದು ಹಿಮಕಮಲ. ಒಂದುದಿನ ಪರ್ವತಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾಗ ಸಾಸರಿನಷ್ಟು ಅಗಲದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಹಿಮಕಮಲವನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅದು ಎರಡು ಬಂಡೆಗಳ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಅರಳಿತ್ತು. ಅದರ ಅರ್ಧಭಾಗ ಹಿಮಾವೃತವಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ನಿಂತು ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು, 'ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾಕಿದ್ದೀಯ? ನಿನ್ನ ಸೌದರ್ಯವು ಆರಾಧನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದದ್ದು. ನಿನ್ನ ಸುಂದರ ದಳಗಳು ಬಿದ್ದು ಮಣ್ಣಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಗುವ ಮುನ್ನ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.'

ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಳಿದ ಗಾಳಿ ಅದರ ಕಾಂಡವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಮಾಡಿತು. ಕಮಲ ಅಲುಗಾಡಿತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ನನ್ನತ್ತ ನಸುಬಾಗಿ ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತು, 'ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೀಯೇನು? ಏಕಾಕಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿನ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನೂ, ನಿರ್ಮಲತೆಯನ್ನೂ,ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವ ಮೇಲಿನ ನೀಲಾಕಾಶದ ಕೊಡೆಯನ್ನೂ, ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.'

ಹೂವನ್ನು ಕೀಳಬಯಸಿ ಇಡೀ ಗಿಡವನ್ನು ಎಬ್ಬಿ ತೆಗೆದು ನನ್ನ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಲ್ಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಜೀವನವನ್ನು ಈ ಕಮಲ ಪುಷ್ಪದೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಬೇಜವಾಬ್ಧಾರಿಯುತ ಆನಂದೋತ್ಸಾಹದ ಹುಡುಗನಂತೆ ಹೇಳಿದೆ,'ನಿನ್ನ ಕೋಮಲದಳಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೊಸಕಿಬಿಟ್ಟರೆ ನಿನ್ನ ಗತಿ ಏನು?'

ಕಮಲ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು, 'ನನ್ನ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಪರಿಮಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಜೀವಿತದ ಉದ್ದೇಶ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತೇನೆ.'

ಬೇರುಗಳ ಸಮೇತ ಕಮಲಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಗುರುಗಳಿಗೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದೆ.ಆದರೆ ಅವರು ಇದರಿಂದ ಸಂಪ್ರೀತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪೂಜೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸಂಚಯಿಸಿ ತರಲು ನನಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳ ವಿನಾ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಅವುಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನಾಗಲೀ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಎಂದೂ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಅದೇ ಕೊನೆ. ಆನಂತರ ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಒಂದು ಹೂವನ್ನೂ ಕೀಳಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಮಾತೆಯ ತೊಡೆಯಿಂದ ಆಕೆಯ ಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಪರಿತಪಿಸಿದೆ. ನಾನು ಮತ್ತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಹೂವನ್ನು ಕೀಲಲಿಲ್ಲ. ಸೌಂದರ್ಯ ಇರುವುದು ಉಪಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಇರುವುದು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸತೊಡಗಿದರೆ ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.’

ಮನದ ಅಂಗಳದಿ.........೫೧. ಜೀವನವೆಂಬ 'ಆಟ’

ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ 'ಆಟ'ದೊಂದಿಗೆ. ಇನ್ನೂ ಮಲಗಿದಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಳಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಆಗದ ಹಸುಗೂಸು ನಿದ್ದೆಯ ನಡುವಿನಲ್ಲೇ ಆಗಾಗ ನಗುವುದನ್ನು ಹಿರಿಯರು, 'ವಿಧಿ ಮಗೂನ ಆಟ ಆಡಿಸ್ತಾ ಇರ್‍ತಾಳೆ, ಅದಕ್ಕೇ ನಗೋದು' ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಅತ್ತಾಗ, 'ಮಗು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಆಟದ ಸಾಮಾನನ್ನ ವಿಧಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ತಾಳೆ, ಆಗ ಮಗು ಅಳುತ್ತೆ,' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಮಗು ಕೈ-ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಕೇಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆಟವಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಆಟ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆಂದರೆ ಊಟ-ನಿದ್ದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಆಟವಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆಟವಾಡುವಲ್ಲಿನ ಅದರ ತಲ್ಲೀನತೆಯನ್ನು ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅದರ ದಿನಚರಿಯೇ ಒಂದು ಆಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಳೆದಂತೆ ಅಂಥಾ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೊರಬಂದು ಆಟದಿಂದ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಒತ್ತಡ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆಟಕ್ಕೆ ಆಗ ಒಂದು ನಿಗಧಿತ ಅವಧಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಹೇರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ!

ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನನಗೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಆಟದ ರೀತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ದಿನದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯದವರೆಗೂ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು,.......... ಎಲ್ಲವೂ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಡೆಸುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳೆನಿಸಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹೇಳಲೂ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯರೊಬ್ಬರಿಗೆ, 'ಜೀವನಾನೇ ಒಂದು ಆಟವೆನಿಸುತ್ತೆ, ಅಲ್ವಾ?' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರು, 'ಮಾಡಿಕೊಡುವವರಿದ್ದರೆ ಹಾಗೇ......' ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿಬಿಟ್ಟರು! ಆನಂತರ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಕಳೆದವಾರ ನನ್ನ ಮಗಳು VPP ಮೂಲಕ ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಾನೊಬ್ಬಳೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಂದುದರಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ (ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಓದುಗಳು ನಾನಾದ್ದರಿಂದ) ಓದಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು!

ನೆಲ್ಲೀಕೆರೆ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರ 'ಸುಮ್ಮನಿರಬಾರದೇ.......?'(ಪ್ರಯಾಸಕರ ಬದುಕಿಗೊಂದು ಗುಡ್ ಬೈ) ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಜ್ಞಾನ ನೀಡಿದ 'ಸಿದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಯೋಗ'ದ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಶ್ರೀ ಋಷಿಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರು ಬರೆದ ಮುನ್ನುಡಿ(ಗುರುವಾಣಿ)ಯಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವನವೇ ಒಂದು ಆಟವಿದ್ದಂತೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಸಹಜವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

'ಬದುಕೊಂದು ಸರಳ ಆಟವೇ ಹೊರತು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಕೇಳಿನೋಡಿ: 'ನೀನು ಏಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವೆ?' ಎಂದು. 'ಸುಮ್ಮನೆ' ಎನ್ನುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೆ? ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. 'ಯಾಕೆ ಆಡುತ್ತಿರುವೆ?' ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿನೋಡಿ. ಆ ಮಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚರಾಗಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ, ಅಷ್ಟೆ!

ಜೀವನವಿರುವುದೇ 'ಆಟ' ಆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಯಾವ ಆಟ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಮಗುವಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು. ಯಾವ ಆಟ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ತನಗಿಷ್ಟ ಬಂದ ಆಟವನ್ನಾಡುತ್ತದೆ.ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಷ್ಟದ ಆಟವಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಬಹುದು, ಅಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಟವಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಆಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆಯೋ ಅದೇ ಆಟವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ದೊಡ್ಡವರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ. ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಅದೇ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಅದೇ ಕಛೇರಿಗೆ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಕೆಲಸ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಾಸದಂತೆ ಅದೇ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನೌಕರಿಯಾಟದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಳ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ: ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಸಮಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ನೌಕರರು ಅಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬರನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲ. ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಅಷ್ಟೆ......

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಇವರು ಒಂದು ಧೀರ್ಘಕಾಲದ 'ಯುದ್ಧ'ದಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಕಛೇರಿ-ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ 'ಆಟ'ವಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆನ್ನುವ ಭಾವ ಅದೆಷ್ಟು ಮಂದಿಗಿದೆ? ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದರೆ ಸದಾ ಆಟವಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನು? ಭೌತಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರಿಯ ಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ದುಃಖವಿದೆ. ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಆಟವಾಡಲೆಂದು ಹಣ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಆ ಹಣವನ್ನು ಯುದ್ಧಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತೀರಿ.'

ನೆಲ್ಲೀಕೆರೆ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ 'ಸಮರ್ಪಣೆ'ಯಲ್ಲಿ,

'ತ್ರಿಕಾಲ ಮದ್ಯವ್ಯಸನದ ಬದುಕಿನಿಂದ

ತ್ರಿಕಾಲ ಸಂಧ್ಯೆಯ ಬದುಕಿನತ್ತ

ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಿದ

'ಸಿದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಯೋಗ'ದ ಪಿತಾಮಹ

ಪೂಜ್ಯ ಗುರೂಜಿ ಶ್ರೀ ಋಷಿಪ್ರಭಾಕರ್‌ರವರಿಗೆ' ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂರುಹೊತ್ತೂ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಬದುಕು 'ಸುಮ್ಮನಿದ್ದುಬಿಡುವ ಕಲೆ'ಯನ್ನು ಗುರುಮುಖೇನ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಿವರ್ತನೆಹೊಂದಿ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನಡೆಸುವಂತಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

'ಎಸ್. ಎಸ್.ವೈ.ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ತರಬೇತಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದು ಒಂದೊಂದೇ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಬದುಕು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ನೇರ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಸರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ 'ಯುದ್ಧ'ವೇ ಆಗಿಹೋಗಿರುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜೀವನವು ಮಕ್ಕಳ 'ಆಟ'ದಂತಾಗುತ್ತದೆ.....' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸರಳ-ಸುಂದರವಾದ ಬದುಕನ್ನು ನಾವೇ ಜಟಿಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತೇವೆ. ಅನೇಕ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಲುಗಿಸಿ ರೋಗಗಳ ಗೂಡಾಗುತ್ತೇವೆ. ಕಡೆಗೆ ಸಾಕಪ್ಪಾ ಈ ಬದುಕು ಎನ್ನುವ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡರೆ ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಬದುಕೆಂಬ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗಬಹುದು.