ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಕಾಲ. ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಹೂತಳೆದಿವೆ. ನಾವೇನು ಕಮ್ಮಿ ಎನ್ನುವ೦ತೆ `ತು೦ಬೆ'ಗಳೂ ಹೂ ತು೦ಬಿ ನಿ೦ತಿವೆ
:)
Monday, April 6, 2015
Saturday, April 4, 2015
ನಗೆಯ `ಬಗೆ’ದಂತೆ
ಎ೦ದೋ ಬರೆದ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಇಂದಿನ (ಏಪ್ರಿಲ್!) ಓದಿಗೆ:
ನಗೆಯ `ಬಗೆ’ದಂತೆ
ನಾಮಕರಣ, ಚೌಲ, ಉಪನಯನ, ಮದುವೆ... ಈ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭವಾದರೂ ಅವಲಕ್ಕಿ ಪುರಿಉಂಡೆ ಮಾಡುವುದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬವಾದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉಂಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವಂದರಿಗೆ ಹಾಕಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿನದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು, ನನ್ನಕ್ಕನ ನಡುವೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟರೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಗೆಲುವು ಅಕ್ಕನ ಪಾಲೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ನಾನೂ ಅವಳೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಕುಲುಕುಲು ನಗುತ್ತಾ ವಂದರಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉಂಡೆಗಳು `ನಕ್ಕು’ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು! ಅಂದರೆ ಕಳಲಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗೋಲಾಕೃತಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಈ ಸಡಗರವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮಜ್ಜಿ `ಹುಡುಗುಮುಂಡೇವು ಇವು ಹೀಗೆ ನಗ್ತಾ ಇದ್ರೆ ಉಂಡೆ ನಗದೇ ಇರುತ್ಯೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಯಾವಾಗ ಕಲಿತು ಕೊಳ್ಳುತ್ವೋ ಇವು?’ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ನಗುವುದೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿತ್ತು...ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಭಾರಿ ನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದೆವೋ...
ನಾಲ್ಕಾರು ಜನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮೌನದ ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಒಬ್ಬರೇ ಆತ್ಮೀಯರೊಡನಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಟುತ್ತಾ ಮನ:ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಕ್ಕುಬಿಡಬಲ್ಲವಳಾಗಿದ್ದೆ. ಅಪರಿಚಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊಂದಲವೇ ಆಯ್ತು. ನನ್ನವರಂತೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಗಲೇ ಬಾರದವರಾಗಿದ್ದು ನಗುವವರನ್ನೂ ಸಹಿಸದವರೆಂಬುದು ಒಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತಾಗಿಹೋಯ್ತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೊಮ್ಮೆ ತಡೆಯಲಾಗದ ನಗು ಬಂದಾಗ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾದ ಅವರು ನಗಲಾಗದೇ ಮೊಳಕೈಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಿವಿದಾಗ ಇವರಲ್ಲಿ `ಹಾಸ್ಯರಸ’ಕ್ಕಿಂತ `ಕೋಪರಸ’ವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು `ನೋವುರಸ’ಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಕೊಡದಂತೆ ಜಾಗರೂಕಳಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದೆ! (ಅಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನಗುವೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ನಗೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆಂದರೆ...ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾವು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದಂಪತಿಗಳಂತೆ ತೆಗೆಸಿದ ಒಂದು ಫೋಟೊ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಶತಕವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ತವಕದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ! ನನ್ನದಂತೂ `ಗಂಟುಮೋರೆ’ ಎಂದು ಅದನ್ನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲಾ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.) ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿಶೇಷಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಿಡದಂತೆ ಸದುಪಯೋಗಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನೊಡನೆ ಸಲಿಗೆಯಿಂದಿದ್ದ, ಸದಾ ತುಂಬಿದಂತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಆಟವಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ, ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಉದ್ಯೋಗ ಮುಗಿಸಿ ಬರುವುದನ್ನೇ ಕಾದಿದ್ದಂತೆ, `ಆಂಟಿ, ನೀವು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗೆ ಕೇಳೋ ಹಾಗೆ ನಗ್ತೀರಾ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟಿತು! ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನಿರಬಹುದೆಂದು ತರ್ಕಿಸಿದ ನಾನು, `ನೀನು ಎಷ್ಟು ಮನೆಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ನಗ್ತೀಯ?’, `ನಿಮ್ಮಮ್ಮ ಎಷ್ಟು ಮನೆಗೆ ಕೇಳೋ ಹಾಗೆ ನಗ್ತಾರೆ?’... ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದೆ! (ಕಾತುರ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ...) ನಂತರ ಹಿರಿನಗೆಯನ್ನು ಕಿರಿದುಗೊಳಿಸಿ ಕಿರುನಗೆಯಾಗಿಸಿ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಪರಿಚಿತರು ಎದುರಾದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ನಗೆಯ ವಿನಿಮಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. `ನಾನು ನಗಿಸಿದರೂ ಅವರು ನಗಲಿಲ್ಲ,’ ಎಂದು ಇಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. `ನಗಿಸೋದು’ ಎನ್ನುವುದರ ಪ್ರಯೋಗ ಬಹಳ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಚಕ್ಕನಗುಳಿ ಕೊಟ್ಟು ನಗಿಸುವುದೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ `ಸೌಂಡ್’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಮೂರನೇ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ನಗೆ-`ಕ್ರಿಯೆ’ಯಾದರೆ ಅವರ ನಗೆ-`ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ’ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಾವು ನಗುವುದರಿಂದ ಅದು `ನಗಿಸುವುದೇ’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ! ಹೀಗೆ ಪರಧರ್ಮಪಾಲಕರಾಗಿ (ನಗಿಸುವುದು ಪರಧರ್ಮ-ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.) ನಗಿಸಲು ಹೊರಟವರೆದುರೂ ನಗದ ಮಾನವ(!)ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುವುದು? ಮೊದಮೊದಲು ನಗೆಗೆ ನಗೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರೂ `ನಗೆ’ಯನ್ನು `ಬಿಗು’ವಿನಿಂದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿ `ಬಿಗಿಮೊಗ’ದವರಾಗಿ ದಿನಗಳನ್ನು ನೂಕಲಾರಂಭಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರ.
ಬಿಗಿದ ಮೊಗದಲಿ
ನಗೆಯ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ
ಅಂದವನೇ ಕಬಳಿಸುವ
ಅಧಿಕಾರ!
ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣವೇ `ಬಿಗಿದ ಮೊಗ’ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಅಧಿಕಾರದ(ಒಂದು ಭಾಗ ನಾನೂ ಆದ ನಂತರ) ಅವಳಿರೂಪಿಯಾದ ಅಹಂಕಾರವೇ ಇದರ ಮೂಲ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ!
`ಮುಗುಳುನಗೆ’ ಮೊಗವನಲಂಕರಿಸಲು ಎದುರಾಗುವವರು ನಮ್ಮ ನಗೆಗೆ ಪ್ರತಿನಗೆ ಬೀರುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಎನ್ನುವ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರು ಎದುರಾದಾಗ ಹಾರ್ದಿಕವಾಗಿ ನಗೆಬೀರಿ ಎಷ್ಟೋ ಭಾರಿ ಮುಖಭಂಗಿತಳಾಗಿ ಅವರನ್ನು `ನಗಿಸಲಾರದ’ ನನ್ನ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮರುಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ನನ್ನ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ನಗೆಯನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿಸಲು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಏಕೆ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು` ನಮ್ಮನ್ನೇ ನೋಡಿ ನಾವೇಕೆ ಮುಗುಳ್ನಗಬಾರದು ಎನಿಸಿದಾಗ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು `ಬಿಂಬೇಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕುರು’ಎನ್ನುವಂತೆ `ಪ್ರತಿಬಿಂಬನಗೆ’ಯ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಲು ಮೊದಲಿಟ್ಟೆ! ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವಂತೆ `ನಗಬೇಕು ಎನಿಸದಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷವಾದರೂ ನಗುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು,’ಎಂದು ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಜ್ಞಾನವೂ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಕನ್ನಡಿಗೆ ಎದುರಾಗುವಂತೆ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಬಚ್ಚಲುಮನೆ, ರೂಂಗಳು, ವರಾಂಡಾ, ಹಾಲ್...(ಶೌಚಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ!) ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಯೋಗ್ಯತೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೂ ಇದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಯೆಂದರೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಗುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದರೆ ಕೈಲೊಂದು ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಲೇ ಬೇಕು. ಎಂದರೆ `ದರ್ಪಣ ಸುಂದರಿ’ ನಾನಾಗಬೇಕು! ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ನೋಡಿ ಬೇರೆಯವರು ನಗುವಂತಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೆದರಿ...ಛೆ ಛೆ ಸ್ವತ: ತಾವೇ `ನಗಲಾಗದ’ವರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದೂ ಬೇಡ, ಸದಾ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದೇ ಇರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾಗಿರುವಂತಿದ್ದರೆ! ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ನಾವೇ ನಗುವುದು ತಾನೆ? ತಮಗೆ ತಾವೇ ನಗುವವರು `ಪ್ರೇಮಿಗಳು’ ಇಲ್ಲವೇ `ಹುಚ್ಚರು’(ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಈ ಪದ ಬಹಳ ಅನಾಗರಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ರೂಢಿಗತ...). ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ, ಸವಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತಾ, ನಗೆಯಮೋಡಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಭ್ರಾತೃವರ್ಗದವರು ತಮ್ಮೊಡನೆ ತಾವೇ ಸಲ್ಲಾಪಿಸುತ್ತಾ ಹಿರಿ,ಕಿರು, ಬಿರುನಗೆಗಳನ್ನಲ್ಲಾ ಬೀರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆಯದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಎರಡನೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತವೆನಿಸಿ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟೆ!
ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಓದಿದ ಒಂದು ಕಥೆ ಇನ್ನೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರಿರ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಹುಟ್ಟುತ್ತೆ. ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಮನಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ(!) ಅದು- ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಒಮ್ಮೆಯೂ ನಕ್ಕಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ! ಅವಳ ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಅಂದರೆ ರಾಜ-ರಾಣಿಯರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಯಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಯಾರು ಅವಳನ್ನು ನಗಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೇ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಸಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ರಾಜಕುಮಾರರು ಬಂದು ಏನೆಲ್ಲಾ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರೂ ರಾಜಕುಮಾರಿ ನಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ! ರಾಜ-ರಾಣಿಯರು ಬಹಳ ನಿರಾಶರಾಗಿ ಕೈ ಚೆಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ದಿನ ರಾ.ಕು. ಬಿದ್ದುಬಿದ್ದು ನಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಓಡಿಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಕತ್ತೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ! ಅವನೇ ನಮ್ಮ `ಪೆದ್ದಗುಂಡ’! ಕತ್ತೆ ಹೊರುವ ಮೊದಲು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಪೆದ್ದ ಕೆಲಸಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯೇ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ನಗದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ನಕ್ಕಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಗುವಂತಾದಾಗ ಅವನೇನು ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದಷ್ಟನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಅವನೊಡನೆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಮದುವೆಯಾಯ್ತು. ಅವನೇ ಮುಂದೆ ರಾಜನಾದ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲಾ ಅಪ್ರಸ್ತುತ.
ಹಿಂದೆ ರಾಜರ ಜೊತೆ ವಿದೂಷಕರು ಇದ್ದು ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಬರ್-ಬೀರ್ಬಲ್, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ-ತೆನಾಲಿರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್ ಪೂರ್ಣವಾದ ಹಾಸ್ಯ ತುಂಬಿತುಳುಕಿದೆ. ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಾಯಕನ ಆಪ್ತಮಿತ್ರನಾಗಿ ಒಂದು ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಂತೂ ತನ್ನ ಪೆದ್ದುತನದಿಂದ ನಗೆಯುಕ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ನಾವು ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇಳೈಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೇಗೆ?
ಹಾಸ್ಯಗೋಷ್ಟಿಗಳಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ನೀಡಿದಾಗ ನಾನಂತೂ ಅದು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ `ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ನಗಿಸಿ ನೋಡೋಣ’ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬಿಗಿಮೊಗದಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು `ಹೇಗೆ ನಗಿಸುವುದು?’ಎನ್ನುವ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ: ನಗುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ `ಪೆದ್ದಗುಂಡ’ನ್ನ ಯಾ ವಿದೂಷಕನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ನಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಬಹುದೇನೋ! ಅಥವಾ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿರುವ `ಪೆದ್ದು’ ವಿದೂಷಕತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಯೇ ಈ ಆಹ್ವಾನವೋ... ಸಧ್ಯದಲ್ಲಂತೂ ಈ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲ!
ನಾವು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರೊಬ್ಬರು,`ಈಗ ಜೋಕ್ ಹೇಳ್ತೀನಿ’ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಬಿದ್ದು ಬಿದ್ದು ನಕ್ಕುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜೋಕ್ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ಪಿನ್ಡ್ರಾಪ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್! ಆ ಜೋಕ್ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ (ನಾನು `ನೆಗ್ಲಿಜಿಬಲ್' ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಲ್ಲದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು!) ಸಂಯಮ ಅಭಿನಂದನೀಯ!
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೇ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಕಿಲಕಿಲನೆ ನಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ನಿಷ್ಕಳಂಕವಾದ ಆ ನಗೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅನುಭವ. ಅದು ಅವುಗಳ ಅಂತರಂಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಆನಂದದ ಊಟೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ತೋರಿಕೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕುವರ್ಷದ ಮಗು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಭಾರಿ ನಗುತ್ತದೆಯಂತೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಯಸ್ಕರು ಹದಿನೈದು ಭಾರಿ ನಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಸ್ವತ: ನಗಲಾರದ (ಅವರೂ ವಯಸ್ಕರೇ ಎಂದು ನಂಬಿ!) ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. `ನಾವು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಗುವುದಲ್ಲ. ನಗುವುದರಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತೇವೆ.’ಎಂದು ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. `ನಗೆಕ್ಲಬ್’ಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನಗಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದಿಂದ ನಗು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ ನಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿದಂತೆ `ನಗೆ’ಯೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಲೂ ಬಹುದು! ಜೋರಾಗಿ ನಗಲು ಜೋಡಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಗುವುದೆಂದರೆ ನಗೆಯೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ನಗಲಾರೆನೆಂಬುವವರನ್ನೂ ಬಿಡಲಾರೆನೆಂದು ನಗಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. (ನಗೆಯ ಕೇಳುತ ನಗುವುದತಿಶಯದ ಧರ್ಮ-ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.) ನಾನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ `ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಾನಾ ಸಂತರು ಉಷ:ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ `ಸಂತಸದರಸ’ವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಮುಂಜಾವವೇ ಎದ್ದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಗುತ್ತಾರೆ’, ಎಂದಿತ್ತು. `ವಿರಸ’ವೇ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ `ಸಂತಸರಸ’ ಆವಿಯಾಗೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿರಬಹುದು!
`ನಗುವುದು ಮಾನವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಸಿರುವ ವರದಾನ’ ಎಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಉಪಮಾಪ್ರಿಯರಂತೂ `ನರಿನಗೆ ಅವನದ್ದು’, `ಮಂಗನ ಹಾಗೆ ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯಬೇಡ’, (ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸುಂದರವಾದ ದಂತಪಂಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತೋರಿಕೆಯ ನಗೆಮೊಗಗಳ ಹಿಂದಿನ ದಂತವೈದ್ಯರ ಶ್ರಮ ವರ್ಣನಾತೀತ!) ಎನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ನಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಂಪಾಂಜಿ ನಗುವುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರು ಏನೇ ಹೇಳಲಿ ನಮ್ಮ `ಜಿಮ್ಮಿ’ಯಂತೂ ಆಗಾಗ ನಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಬಾವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವ ನಡಿಗೆಯೊಡನೆ ಕಿರುನಗೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬೆಳಗಿನ ವಸೂಲಿಗೆ ಒಳನುಗ್ಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಇವರು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಸೂಚನೆ ದೊರೆಯುವುದು `ಜಿಮ್ಮಿ’ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ನೆಗೆದಾಡುತ್ತಾ...ಹಿರಿನಗೆ ನಕ್ಕಾಗಲೇ! ಕೈಲಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತು ಹಿಡಿದರಂತೂ ನೆಗೆಯುತ್ತಾ, ಬಾಲವಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಅದರ ಮುಖ ಮುಗುಳುನಗೆಯಿಂದ ಅರಳಿರುತ್ತದೆ! ಅದರಿಂದಲೇ ಇರಬಹುದು ಈಗಾಗಲೇ ದಶಾಯುವಾಗಿದ್ದರೂ ಚಿರಯುವತಿಯಾಗಿರುವುದು.
ನಗುವುದರಿಂದ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರೂ ಕನಸುವ `ಯೌವನ’ವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಂತೆ.
ಕನಸುತದೆ ಬಾಲ್ಯ
ಯೌವನವ ಪಡೆಯಲು,
ಶ್ರಮಿಸುತದೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ
ಯೌವನವ ಹಿಡಿದಿಡಲು!
ಅಂಥಾ ಯೌವನವನ್ನು ನಗೆಯಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲೂಬಹುದು, ಹಿಡಿದಿಡಲೂಬಹುದು ಅಂದಮೇಲೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಇರಬಹುದಲ್ಲವೆ?
ನಗೆಯ `ಬಗೆ’ದಂತೆ
ನಾಮಕರಣ, ಚೌಲ, ಉಪನಯನ, ಮದುವೆ... ಈ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭವಾದರೂ ಅವಲಕ್ಕಿ ಪುರಿಉಂಡೆ ಮಾಡುವುದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬವಾದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉಂಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವಂದರಿಗೆ ಹಾಕಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿನದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು, ನನ್ನಕ್ಕನ ನಡುವೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟರೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಗೆಲುವು ಅಕ್ಕನ ಪಾಲೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ನಾನೂ ಅವಳೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಕುಲುಕುಲು ನಗುತ್ತಾ ವಂದರಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉಂಡೆಗಳು `ನಕ್ಕು’ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು! ಅಂದರೆ ಕಳಲಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗೋಲಾಕೃತಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಈ ಸಡಗರವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮಜ್ಜಿ `ಹುಡುಗುಮುಂಡೇವು ಇವು ಹೀಗೆ ನಗ್ತಾ ಇದ್ರೆ ಉಂಡೆ ನಗದೇ ಇರುತ್ಯೆ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಯಾವಾಗ ಕಲಿತು ಕೊಳ್ಳುತ್ವೋ ಇವು?’ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ನಗುವುದೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿತ್ತು...ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಭಾರಿ ನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದೆವೋ...
ನಾಲ್ಕಾರು ಜನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮೌನದ ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಒಬ್ಬರೇ ಆತ್ಮೀಯರೊಡನಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಟುತ್ತಾ ಮನ:ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಕ್ಕುಬಿಡಬಲ್ಲವಳಾಗಿದ್ದೆ. ಅಪರಿಚಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊಂದಲವೇ ಆಯ್ತು. ನನ್ನವರಂತೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಗಲೇ ಬಾರದವರಾಗಿದ್ದು ನಗುವವರನ್ನೂ ಸಹಿಸದವರೆಂಬುದು ಒಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತಾಗಿಹೋಯ್ತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೊಮ್ಮೆ ತಡೆಯಲಾಗದ ನಗು ಬಂದಾಗ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾದ ಅವರು ನಗಲಾಗದೇ ಮೊಳಕೈಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಿವಿದಾಗ ಇವರಲ್ಲಿ `ಹಾಸ್ಯರಸ’ಕ್ಕಿಂತ `ಕೋಪರಸ’ವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು `ನೋವುರಸ’ಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಕೊಡದಂತೆ ಜಾಗರೂಕಳಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದೆ! (ಅಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನಗುವೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಎಂಥಾ ಸುಂದರ ನಗೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆಂದರೆ...ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾವು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದಂಪತಿಗಳಂತೆ ತೆಗೆಸಿದ ಒಂದು ಫೋಟೊ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಶತಕವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ತವಕದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ! ನನ್ನದಂತೂ `ಗಂಟುಮೋರೆ’ ಎಂದು ಅದನ್ನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲಾ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.) ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿಶೇಷಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಿಡದಂತೆ ಸದುಪಯೋಗಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನೊಡನೆ ಸಲಿಗೆಯಿಂದಿದ್ದ, ಸದಾ ತುಂಬಿದಂತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಆಟವಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ, ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಉದ್ಯೋಗ ಮುಗಿಸಿ ಬರುವುದನ್ನೇ ಕಾದಿದ್ದಂತೆ, `ಆಂಟಿ, ನೀವು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗೆ ಕೇಳೋ ಹಾಗೆ ನಗ್ತೀರಾ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟಿತು! ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನಿರಬಹುದೆಂದು ತರ್ಕಿಸಿದ ನಾನು, `ನೀನು ಎಷ್ಟು ಮನೆಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ನಗ್ತೀಯ?’, `ನಿಮ್ಮಮ್ಮ ಎಷ್ಟು ಮನೆಗೆ ಕೇಳೋ ಹಾಗೆ ನಗ್ತಾರೆ?’... ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದೆ! (ಕಾತುರ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ...) ನಂತರ ಹಿರಿನಗೆಯನ್ನು ಕಿರಿದುಗೊಳಿಸಿ ಕಿರುನಗೆಯಾಗಿಸಿ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಪರಿಚಿತರು ಎದುರಾದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ನಗೆಯ ವಿನಿಮಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. `ನಾನು ನಗಿಸಿದರೂ ಅವರು ನಗಲಿಲ್ಲ,’ ಎಂದು ಇಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. `ನಗಿಸೋದು’ ಎನ್ನುವುದರ ಪ್ರಯೋಗ ಬಹಳ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಚಕ್ಕನಗುಳಿ ಕೊಟ್ಟು ನಗಿಸುವುದೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ `ಸೌಂಡ್’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಮೂರನೇ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ ನಮ್ಮ ನಗೆ-`ಕ್ರಿಯೆ’ಯಾದರೆ ಅವರ ನಗೆ-`ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ’ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಾವು ನಗುವುದರಿಂದ ಅದು `ನಗಿಸುವುದೇ’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ! ಹೀಗೆ ಪರಧರ್ಮಪಾಲಕರಾಗಿ (ನಗಿಸುವುದು ಪರಧರ್ಮ-ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.) ನಗಿಸಲು ಹೊರಟವರೆದುರೂ ನಗದ ಮಾನವ(!)ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುವುದು? ಮೊದಮೊದಲು ನಗೆಗೆ ನಗೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರೂ `ನಗೆ’ಯನ್ನು `ಬಿಗು’ವಿನಿಂದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿ `ಬಿಗಿಮೊಗ’ದವರಾಗಿ ದಿನಗಳನ್ನು ನೂಕಲಾರಂಭಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರ.
ಬಿಗಿದ ಮೊಗದಲಿ
ನಗೆಯ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ
ಅಂದವನೇ ಕಬಳಿಸುವ
ಅಧಿಕಾರ!
ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣವೇ `ಬಿಗಿದ ಮೊಗ’ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಅಧಿಕಾರದ(ಒಂದು ಭಾಗ ನಾನೂ ಆದ ನಂತರ) ಅವಳಿರೂಪಿಯಾದ ಅಹಂಕಾರವೇ ಇದರ ಮೂಲ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ!
`ಮುಗುಳುನಗೆ’ ಮೊಗವನಲಂಕರಿಸಲು ಎದುರಾಗುವವರು ನಮ್ಮ ನಗೆಗೆ ಪ್ರತಿನಗೆ ಬೀರುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಎನ್ನುವ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರು ಎದುರಾದಾಗ ಹಾರ್ದಿಕವಾಗಿ ನಗೆಬೀರಿ ಎಷ್ಟೋ ಭಾರಿ ಮುಖಭಂಗಿತಳಾಗಿ ಅವರನ್ನು `ನಗಿಸಲಾರದ’ ನನ್ನ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮರುಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ನನ್ನ ಮೊಗದ ಮೇಲೆ ನಗೆಯನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿಸಲು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಏಕೆ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು` ನಮ್ಮನ್ನೇ ನೋಡಿ ನಾವೇಕೆ ಮುಗುಳ್ನಗಬಾರದು ಎನಿಸಿದಾಗ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು `ಬಿಂಬೇಸ್ಮಿನ್ ಸನ್ನಿಧಿಂ ಕುರು’ಎನ್ನುವಂತೆ `ಪ್ರತಿಬಿಂಬನಗೆ’ಯ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಲು ಮೊದಲಿಟ್ಟೆ! ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವಂತೆ `ನಗಬೇಕು ಎನಿಸದಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷವಾದರೂ ನಗುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು,’ಎಂದು ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಜ್ಞಾನವೂ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಕನ್ನಡಿಗೆ ಎದುರಾಗುವಂತೆ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಬಚ್ಚಲುಮನೆ, ರೂಂಗಳು, ವರಾಂಡಾ, ಹಾಲ್...(ಶೌಚಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ!) ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಯೋಗ್ಯತೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೂ ಇದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಯೆಂದರೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಗುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದರೆ ಕೈಲೊಂದು ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಲೇ ಬೇಕು. ಎಂದರೆ `ದರ್ಪಣ ಸುಂದರಿ’ ನಾನಾಗಬೇಕು! ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ನೋಡಿ ಬೇರೆಯವರು ನಗುವಂತಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೆದರಿ...ಛೆ ಛೆ ಸ್ವತ: ತಾವೇ `ನಗಲಾಗದ’ವರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದೂ ಬೇಡ, ಸದಾ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದೇ ಇರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾಗಿರುವಂತಿದ್ದರೆ! ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ನಾವೇ ನಗುವುದು ತಾನೆ? ತಮಗೆ ತಾವೇ ನಗುವವರು `ಪ್ರೇಮಿಗಳು’ ಇಲ್ಲವೇ `ಹುಚ್ಚರು’(ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಈ ಪದ ಬಹಳ ಅನಾಗರಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ರೂಢಿಗತ...). ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ, ಸವಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತಾ, ನಗೆಯಮೋಡಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಭ್ರಾತೃವರ್ಗದವರು ತಮ್ಮೊಡನೆ ತಾವೇ ಸಲ್ಲಾಪಿಸುತ್ತಾ ಹಿರಿ,ಕಿರು, ಬಿರುನಗೆಗಳನ್ನಲ್ಲಾ ಬೀರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆಯದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಎರಡನೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತವೆನಿಸಿ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟೆ!
ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಓದಿದ ಒಂದು ಕಥೆ ಇನ್ನೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರಿರ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಹುಟ್ಟುತ್ತೆ. ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರಮನಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ(!) ಅದು- ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಒಮ್ಮೆಯೂ ನಕ್ಕಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ! ಅವಳ ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಅಂದರೆ ರಾಜ-ರಾಣಿಯರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಯಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಯಾರು ಅವಳನ್ನು ನಗಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೇ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಸಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ರಾಜಕುಮಾರರು ಬಂದು ಏನೆಲ್ಲಾ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರೂ ರಾಜಕುಮಾರಿ ನಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ! ರಾಜ-ರಾಣಿಯರು ಬಹಳ ನಿರಾಶರಾಗಿ ಕೈ ಚೆಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ದಿನ ರಾ.ಕು. ಬಿದ್ದುಬಿದ್ದು ನಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಓಡಿಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಕತ್ತೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ! ಅವನೇ ನಮ್ಮ `ಪೆದ್ದಗುಂಡ’! ಕತ್ತೆ ಹೊರುವ ಮೊದಲು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಪೆದ್ದ ಕೆಲಸಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯೇ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ನಗದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ನಕ್ಕಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಗುವಂತಾದಾಗ ಅವನೇನು ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದಷ್ಟನ್ನೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಅವನೊಡನೆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯ ಮದುವೆಯಾಯ್ತು. ಅವನೇ ಮುಂದೆ ರಾಜನಾದ ಎನ್ನುವುದೆಲ್ಲಾ ಅಪ್ರಸ್ತುತ.
ಹಿಂದೆ ರಾಜರ ಜೊತೆ ವಿದೂಷಕರು ಇದ್ದು ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಬರ್-ಬೀರ್ಬಲ್, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ-ತೆನಾಲಿರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವತ್ ಪೂರ್ಣವಾದ ಹಾಸ್ಯ ತುಂಬಿತುಳುಕಿದೆ. ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಾಯಕನ ಆಪ್ತಮಿತ್ರನಾಗಿ ಒಂದು ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಂತೂ ತನ್ನ ಪೆದ್ದುತನದಿಂದ ನಗೆಯುಕ್ಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ನಾವು ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇಳೈಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೇಗೆ?
ಹಾಸ್ಯಗೋಷ್ಟಿಗಳಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ನೀಡಿದಾಗ ನಾನಂತೂ ಅದು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ `ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ನಗಿಸಿ ನೋಡೋಣ’ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬಿಗಿಮೊಗದಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು `ಹೇಗೆ ನಗಿಸುವುದು?’ಎನ್ನುವ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ: ನಗುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ `ಪೆದ್ದಗುಂಡ’ನ್ನ ಯಾ ವಿದೂಷಕನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ನಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಬಹುದೇನೋ! ಅಥವಾ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿರುವ `ಪೆದ್ದು’ ವಿದೂಷಕತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಯೇ ಈ ಆಹ್ವಾನವೋ... ಸಧ್ಯದಲ್ಲಂತೂ ಈ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲ!
ನಾವು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರೊಬ್ಬರು,`ಈಗ ಜೋಕ್ ಹೇಳ್ತೀನಿ’ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಬಿದ್ದು ಬಿದ್ದು ನಕ್ಕುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜೋಕ್ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ಪಿನ್ಡ್ರಾಪ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್! ಆ ಜೋಕ್ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ (ನಾನು `ನೆಗ್ಲಿಜಿಬಲ್' ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಲ್ಲದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು!) ಸಂಯಮ ಅಭಿನಂದನೀಯ!
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೇ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಕಿಲಕಿಲನೆ ನಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ನಿಷ್ಕಳಂಕವಾದ ಆ ನಗೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅನುಭವ. ಅದು ಅವುಗಳ ಅಂತರಂಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಆನಂದದ ಊಟೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ತೋರಿಕೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕುವರ್ಷದ ಮಗು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಭಾರಿ ನಗುತ್ತದೆಯಂತೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಯಸ್ಕರು ಹದಿನೈದು ಭಾರಿ ನಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಸ್ವತ: ನಗಲಾರದ (ಅವರೂ ವಯಸ್ಕರೇ ಎಂದು ನಂಬಿ!) ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. `ನಾವು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಗುವುದಲ್ಲ. ನಗುವುದರಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತೇವೆ.’ಎಂದು ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. `ನಗೆಕ್ಲಬ್’ಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನಗಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದಿಂದ ನಗು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ ನಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿದಂತೆ `ನಗೆ’ಯೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಲೂ ಬಹುದು! ಜೋರಾಗಿ ನಗಲು ಜೋಡಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಗುವುದೆಂದರೆ ನಗೆಯೇ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ನಗಲಾರೆನೆಂಬುವವರನ್ನೂ ಬಿಡಲಾರೆನೆಂದು ನಗಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. (ನಗೆಯ ಕೇಳುತ ನಗುವುದತಿಶಯದ ಧರ್ಮ-ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.) ನಾನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ `ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಾನಾ ಸಂತರು ಉಷ:ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ `ಸಂತಸದರಸ’ವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಮುಂಜಾವವೇ ಎದ್ದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಗುತ್ತಾರೆ’, ಎಂದಿತ್ತು. `ವಿರಸ’ವೇ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ `ಸಂತಸರಸ’ ಆವಿಯಾಗೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿರಬಹುದು!
`ನಗುವುದು ಮಾನವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಸಿರುವ ವರದಾನ’ ಎಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಉಪಮಾಪ್ರಿಯರಂತೂ `ನರಿನಗೆ ಅವನದ್ದು’, `ಮಂಗನ ಹಾಗೆ ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯಬೇಡ’, (ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸುಂದರವಾದ ದಂತಪಂಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತೋರಿಕೆಯ ನಗೆಮೊಗಗಳ ಹಿಂದಿನ ದಂತವೈದ್ಯರ ಶ್ರಮ ವರ್ಣನಾತೀತ!) ಎನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ನಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಂಪಾಂಜಿ ನಗುವುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರು ಏನೇ ಹೇಳಲಿ ನಮ್ಮ `ಜಿಮ್ಮಿ’ಯಂತೂ ಆಗಾಗ ನಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಬಾವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವ ನಡಿಗೆಯೊಡನೆ ಕಿರುನಗೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬೆಳಗಿನ ವಸೂಲಿಗೆ ಒಳನುಗ್ಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಇವರು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಸೂಚನೆ ದೊರೆಯುವುದು `ಜಿಮ್ಮಿ’ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ನೆಗೆದಾಡುತ್ತಾ...ಹಿರಿನಗೆ ನಕ್ಕಾಗಲೇ! ಕೈಲಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತು ಹಿಡಿದರಂತೂ ನೆಗೆಯುತ್ತಾ, ಬಾಲವಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಅದರ ಮುಖ ಮುಗುಳುನಗೆಯಿಂದ ಅರಳಿರುತ್ತದೆ! ಅದರಿಂದಲೇ ಇರಬಹುದು ಈಗಾಗಲೇ ದಶಾಯುವಾಗಿದ್ದರೂ ಚಿರಯುವತಿಯಾಗಿರುವುದು.
ನಗುವುದರಿಂದ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರೂ ಕನಸುವ `ಯೌವನ’ವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಂತೆ.
ಕನಸುತದೆ ಬಾಲ್ಯ
ಯೌವನವ ಪಡೆಯಲು,
ಶ್ರಮಿಸುತದೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ
ಯೌವನವ ಹಿಡಿದಿಡಲು!
ಅಂಥಾ ಯೌವನವನ್ನು ನಗೆಯಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲೂಬಹುದು, ಹಿಡಿದಿಡಲೂಬಹುದು ಅಂದಮೇಲೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಇರಬಹುದಲ್ಲವೆ?
Thursday, April 2, 2015
`ಜೇಬಾಯಣ'
(`ಎಪ್ರಿಲ್ ' ಪ್ರಯುಕ್ತ ನನ್ನ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ `ಜೇಬಾಯಣ' ತಮ್ಮ ಓದಿಗೆ :)
`ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆ ಜೇಬಿನ ಬುಡದಲಿ
ಪುಟ್ಟಾಣಿಯ ಪುರಿ ಮೇಲೊಂದಿಷ್ಟು
ಗೋಲಿ ಬಳಪ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು
ಬಂದ, ಬಂದ, ಸಣ್ತಮ್ಮಣ್ಣ'
ಪುಟ್ಟಾಣಿಯ ಪುರಿ ಮೇಲೊಂದಿಷ್ಟು
ಗೋಲಿ ಬಳಪ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು
ಬಂದ, ಬಂದ, ಸಣ್ತಮ್ಮಣ್ಣ'
ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು (ಆಗ `ಕವನ’ ಎಂದರೆ ಏನೆಂದೇ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ!) ಓದುವಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಬಹಳ ದು:ಖವಾಗುತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕತ್ತಿನಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಉದ್ದ ಲಂಗ, ರವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಜೇಬಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಮಂಡಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ನನ್ನ ತಮ್ಮನ ನಿಕ್ಕರ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಜೇಬುಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಬ್ಬಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಾ ಅವನ ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ಸದಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರಿಸಿ, ತತ್ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದ್ದವು (ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ!). ಗೌರಿಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಅವನ ಜೇಬುಗಳು ಚಕ್ಕ್ಕುಲಿ, ಕೋಡುಬಳೆ, ಮುಚ್ಚೋರೆ, ತೇಂಕೊಳಲು.....ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಎಚ್ಚರವಾದಾಗಲೂ ಅವನ ಕಡೆಯಿಂದ `ಕಟಂ, ಕುಟುಂ’ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗಿನಂತೆ ಡಿಟರ್ಜಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮೊಣಕಾದ ಅವನ ನಿಕ್ಕರ್ ಜೇಬುಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲಾಗದೇ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು! ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬಂತೆಂದರೆ ಅವನ ಜೇಬುಗಳಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು (ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ!) ತುಂಬಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತಿಂದ ಎಳ್ಳಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕಣ್ಣೆಲ್ಲಾ ಹಳದಿಯಾಗಿ ಜಾಂಡೀಸ್ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಿದರೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೇ ಅಜ್ಜಿ `ಹಲವು ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ’ ಹೊತ್ತದ್ದೂ ಆಗಿ ಅವನಿಗೆ `ಮುಡಿ’ಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು! ಅವನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ `ಗೊಬ್ಬರ’ದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅವನ ಕೂದಲು ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಕತ್ತರಿ ಸೋಂಕದೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಕೂದಲಿಗಿಂತಲೂ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು! ಎರಡು ಜಡೆ ಹೆಣೆದು ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಬದನೇಕಾಯಿ ಜಡೆಗಳೇ ಅವನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ `ಫೈಟಿಂಗ್’ಗಳಿಗೂ ಮೂಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು! `ಜೇಬು’ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯನದಿಂದ ಅವನ ಎದುರಾಳಿಗಳು ಹಣ್ಣುಗಾಯಿ ನೀರುಗಾಯಾಗಿ ಅವನು ವಾರಗಟ್ಟಲೇ ಶಾಲೆಗೆ ಚಕ್ಕರ್ ಹೊಡೆಯುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಜೇಬಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಈಗಲೂ ಜೇಬನ್ನು ತುಂಬಿಸುವತ್ತಲೇ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ನನಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಆಧಾರಸ್ಥಂಭವಾಗೇ ಇದ್ದಾನೆ!
`ಜೇಬು’ ಎನ್ನುವುದೇ `ಆರ್ಥಿಕತೆ’ಯ (`ಹಣ’ದ) ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ‘ಜೇಬು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ’ ಅಂತ ಹೇಳೋದನ್ನ ನಾವು ಕೇಳ್ತಾನೇ ಇರ್ತೀವಲ್ಲ! ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನ ಅಸ್ಥಿತ್ವವೇ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಚೆ, ಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಈಗಲೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಧರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ (ನನ್ನಂಥವರು!) ಸೀರೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಜೇಬಿನ ಸುಳಿವೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯನ್ನೋ ಅಥವಾ (ಅಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನೋ) ಆ ಉಡುಗೆಗಳೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆರು ಕಾಸನ್ನೋ ,ಮೂರುಕಾಸನ್ನೋ ತಮ್ಮ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ (ಪಂಚೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ!) ಗಂಡಸರು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮ ಬಾಳೆಕಾಯಿಗೆ (ಸೀರೆಯ ನೆರಿಗೆ ಸುರುಳಿಸುತ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಚನೆ!) ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು! ವಿದೇಶೀಯರು ನ ಮ್` ದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೇಬು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಉಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿದ್ದ ಜೇಬುಗಳೂ ಆಗಮಿಸಿದವು! ಆ ಜೇಬುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಮನಗಂಡ ನಮ್ಮ ಭಾರತಮಾತೆಯ `ಗಂಡು’ ಸಂತಾನ ಆ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂಕಲೆ ಬಿಗಿದು ಹದಿನಾರು ಮೊಳದ ಸೀರೆಯ ಸೆರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಅಮ್ಮನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ಮೊಳವಾಗಿ, ಈಗ ಐದೂವರೆ ಮೀಟರ್ ಆಗಿ ನನ್ನಂಥವರ ಮೇಲೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಾವಲಂಬನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದೆ! ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆ ಮಹಿಳೆಯರು ‘ಎಲಡಿಕೆಚೀಲ’ (ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ ಚೀಲ) ಎನ್ನುವ ಒಂದು ೨-೩ಅಂಕಣಗಳಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಚೀಲವೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೂ ಒಂದುರೀತಿ ಜೇಬಿನ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು! ಜೇಬಿನ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದ ನನ್ನಂಥಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಡಂತೂ ಹೇಳತೀರದು. ಅದಕ್ಕಂದೇ ಇರಬಹುದು, `ವ್ಯಾನಿಟಿ ಬ್ಯಾಗ್’ ( ಯಾರೋ ಕುಹಕಿಗಳೇ ಈ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟಿರಬಹುದು. `ವ್ಯಾನಿಟಿ’ ಎಂದರೆ `ಜಂಬ’ ಅಂತ. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದು `ಜಂಬದ ಚೀಲ’ ಆಗಿದ್ದಿರಲೂ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಈಗಂತೂ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ `ನೆಸೆಸ್ಸಿಟಿ’ ಎಂದರೆ `ಅಗತ್ಯ’ ಚೀಲವೇ ಆಗಿದೆ) ಎಂಬ `ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬು’ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾದ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಗಲೇರಿದ್ದು! ಇಂಥಾ ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬನ್ನು ಹೊರಲು ಬೇಸರಿಸಿ ಕೆಲವರು ಹಣದ ಪುಟ್ಟ ಪರ್ಸ್ನ್ನು ರವಿಕೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಜೀತಿಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥಹಾ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದನ್ನು ನಾನೂ ಮಾಡಲುಹೋಗಿ ಇದ್ದ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಡೆಗೆ ನಾನೂ `ಜೇಬೊಡತಿ`ಯಾಗಲೇಬೇಕೆಂಬ ಹಠದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಒಳಲಂಗ, ರವಿಕೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಜೇಬನ್ನು ಹೊಲಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಕರ್ಮ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿದೆ. (ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವ ಕೆಲವರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ!) ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಅನೇಕ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಿಂತಾ ಮುಜುಗರವೇ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ(!) ಜೇಬಿರುವ ನೈಟಿ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಬೇಕಾಯ್ತು! (ನೆಗಡಿಯ ನೆಂಟಿರುವುದರಿಂದ!) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪ್ಯಾಂಟನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಜೇಬಿನ ಸದುಪಯೋಗ(!) ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗಂತೂ ಬಹಳ ಸಂತಸವಾಗಿದೆ.
`ಜೇಬು’ ಎನ್ನುವುದೇ `ಆರ್ಥಿಕತೆ’ಯ (`ಹಣ’ದ) ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ‘ಜೇಬು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ’ ಅಂತ ಹೇಳೋದನ್ನ ನಾವು ಕೇಳ್ತಾನೇ ಇರ್ತೀವಲ್ಲ! ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನ ಅಸ್ಥಿತ್ವವೇ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಚೆ, ಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಈಗಲೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಧರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ (ನನ್ನಂಥವರು!) ಸೀರೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಜೇಬಿನ ಸುಳಿವೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯನ್ನೋ ಅಥವಾ (ಅಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನೋ) ಆ ಉಡುಗೆಗಳೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆರು ಕಾಸನ್ನೋ ,ಮೂರುಕಾಸನ್ನೋ ತಮ್ಮ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ (ಪಂಚೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ!) ಗಂಡಸರು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮ ಬಾಳೆಕಾಯಿಗೆ (ಸೀರೆಯ ನೆರಿಗೆ ಸುರುಳಿಸುತ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಚನೆ!) ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು! ವಿದೇಶೀಯರು ನ ಮ್` ದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೇಬು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಉಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿದ್ದ ಜೇಬುಗಳೂ ಆಗಮಿಸಿದವು! ಆ ಜೇಬುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಮನಗಂಡ ನಮ್ಮ ಭಾರತಮಾತೆಯ `ಗಂಡು’ ಸಂತಾನ ಆ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂಕಲೆ ಬಿಗಿದು ಹದಿನಾರು ಮೊಳದ ಸೀರೆಯ ಸೆರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಅಮ್ಮನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ಮೊಳವಾಗಿ, ಈಗ ಐದೂವರೆ ಮೀಟರ್ ಆಗಿ ನನ್ನಂಥವರ ಮೇಲೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಾವಲಂಬನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದೆ! ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆ ಮಹಿಳೆಯರು ‘ಎಲಡಿಕೆಚೀಲ’ (ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ ಚೀಲ) ಎನ್ನುವ ಒಂದು ೨-೩ಅಂಕಣಗಳಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಚೀಲವೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೂ ಒಂದುರೀತಿ ಜೇಬಿನ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು! ಜೇಬಿನ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದ ನನ್ನಂಥಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಡಂತೂ ಹೇಳತೀರದು. ಅದಕ್ಕಂದೇ ಇರಬಹುದು, `ವ್ಯಾನಿಟಿ ಬ್ಯಾಗ್’ ( ಯಾರೋ ಕುಹಕಿಗಳೇ ಈ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟಿರಬಹುದು. `ವ್ಯಾನಿಟಿ’ ಎಂದರೆ `ಜಂಬ’ ಅಂತ. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದು `ಜಂಬದ ಚೀಲ’ ಆಗಿದ್ದಿರಲೂ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಈಗಂತೂ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ `ನೆಸೆಸ್ಸಿಟಿ’ ಎಂದರೆ `ಅಗತ್ಯ’ ಚೀಲವೇ ಆಗಿದೆ) ಎಂಬ `ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬು’ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾದ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಗಲೇರಿದ್ದು! ಇಂಥಾ ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬನ್ನು ಹೊರಲು ಬೇಸರಿಸಿ ಕೆಲವರು ಹಣದ ಪುಟ್ಟ ಪರ್ಸ್ನ್ನು ರವಿಕೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಜೀತಿಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥಹಾ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದನ್ನು ನಾನೂ ಮಾಡಲುಹೋಗಿ ಇದ್ದ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಡೆಗೆ ನಾನೂ `ಜೇಬೊಡತಿ`ಯಾಗಲೇಬೇಕೆಂಬ ಹಠದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಒಳಲಂಗ, ರವಿಕೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಜೇಬನ್ನು ಹೊಲಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಕರ್ಮ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿದೆ. (ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವ ಕೆಲವರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ!) ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಅನೇಕ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಿಂತಾ ಮುಜುಗರವೇ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ(!) ಜೇಬಿರುವ ನೈಟಿ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಬೇಕಾಯ್ತು! (ನೆಗಡಿಯ ನೆಂಟಿರುವುದರಿಂದ!) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪ್ಯಾಂಟನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಜೇಬಿನ ಸದುಪಯೋಗ(!) ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗಂತೂ ಬಹಳ ಸಂತಸವಾಗಿದೆ.
ಜೇಬಿಗೆ `ಕಿಸೆ’, `ಬೊಕ್ಕಣ,’ ಎಂದೂ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. `ಕಿಸೆ’ ಏನೋ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ ಪದವೇ. ಬಸ್ಸ್ಟಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ `ಕಿಸೆಗಳ್ಳರಿದ್ದಾರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ’, ಎನ್ನುವ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಓದ್ತಾನೇ ಇರ್ತೀವಲ್ಲ! ಆದರೆ `ಬೊಕ್ಕಣ’ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಇದುವರೆಗೂ ಕೇಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನ ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವೂ ಇರಬಹುದು! ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ `ಖೀಸಾ’ ಎಂದಿದೆ. `ಕಿಸೆ’ ಯಿಂದ `ಖೀಸಾ’ ಆಯ್ತೋ, `ಖೀಸಾ’ದಿಂದ `ಕಿಸೆ’ ಆಯ್ತೋ ಎನ್ನುವ ಬೀಜವೃಕ್ಷ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಭಾಷಾ ತಜ್ಞರೇ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು! ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ POCKET ಪಡೆದುಕೊಂಡಂಥಾ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಬಹುಷ: ಬೇರೆ ಯಾವ ಜೇಬುಗಳೂ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲವೇನೋ! ಈ ಆಧುನಿಕ, ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸದ ಜೇಬಿನ ಮೂಲವೇ ಆಂಗ್ಲವಾದ್ದರಿಂದಲೇ ಏನೋ ಇದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ! ‘Pickpocket’ ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ, ನಡೆಯುವುದರಲ್ಲೂ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಹೋಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ, ನಾಯಿಕೆಯರದ್ದು ಇದೇ ಉದ್ಯೋಗ! ಈ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರನ್ನೇ ಹಾಸ್ಯದ PÉÃAದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಪುಡಿಗಾಸನ್ನು ತಾವಿಲ್ಲದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿಬಿಡುವ pick‘pocket’ (ಜೇಬುಗಳ್ಳಿ!) ಅಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. (ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಅವರ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಹಿರಂಗವೂ ಆಗಿಬಿಡುವ ಸಂಭವವೂ ಇತ್ತು!) ಅವರೇನಾದರೂ ‘pocket money’ ಕೊಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಹೀಗಾಗದೇ ಅವರ ಮರ್ಯಾದೆಯಾದರೂ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತೋ ಏನೋ! POCKETನ್ನು ನಾಮಪದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಉಡುಪು, ಸೀಟು, ಚೀಲ ಇವುಗಳೊಳಗೆ ಹೊಲಿದಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೀಲ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶ, ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಶೇಷಣವಾದಾಗ pocketbook, pocketful, pocketknife, pocketmoney, pocket dictionary..... (ಈ ಪಾಕೆಟ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಂದದ್ದು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಪಿಹೊಡೆಯುವವರಿಗೆ ವರದಾನವಾಯ್ತು! ಈಗ ಬಿಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಟಿಕ್, ಟಿಕ್!). ಕ್ರಿಯಾಪದವಾದಾಗ ‘pocket the money’ ಎಂದರೆ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸು, ‘pocketed the knife’ ಎಂದರೆ ಚಾಕುವನ್ನು ಜೇಬಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. `ಜೇಬಿಗೆ ಸೇರಿಸು’ ಎಂದರೇ ತನ್ನದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೊದು, ಅಡಗಿಸಿಡು, ಮುಚ್ಚಿಡು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ನೋಡಿ ಆಂಗ್ಲರಿಂದಲೇ ಬಂದ ಈ `ಪಾಕೆಟ್’ ತನ್ನದೇ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅxð ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅಂತ!
ತನ್ನದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋದು ಎನ್ನುವಾಗ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗೋದು....... `ಕವಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಒಬ್ಬರ ಕೈ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವ ಉಕ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ `ಜೇಬು’ ಅಂತ ಇರೋದರಿಂದ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರೋದು ಪುರುಷ ಪುಂಗವರನ್ನೇ ಅನ್ನೋದು ಸರ್ವವಿಧಿತ. ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಕೈ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಜುಬ್ಬಾದ ಜೇಬೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಜುಬ್ಬಾ, ಪೈಜಾಮಾನೇ (ಅಥವಾ ಪಂಚೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು) ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡ ಬಿಟ್ಟು.....ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಒಬ್ಬರ ಜುಬ್ಬಾ ಜೇಬಿನೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೈ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ ವರ್ಣನಾತೀತ. ಇದನ್ನ `ಕೃತಿಚೌರ್ಯ’ ಅಂತ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಹಲವು ಹೂಗಳಿಂದ ಮಕರಂದ ಹೀರಿ `ಮಧು’ವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ `ಮಧುಕರ ವೃತ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲೇನೂ ಅಡ್ಡಿ ಇರಲಾರದು. ಈ ಅಪವಾದದಿಂದ ಪಾರಾದ ಹೆಂಗೆಳೆಯರಂತೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಿಸಲೇ ಬೇಕು. (`ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಪುರುಷ ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಎರವಲು ಪಡೆದು!)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇಬನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಹವ್ಯಾಸ, ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಇಂಕಿನ ಪೆನ್ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ರಾಂಕಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದರೆ ಹಸಿರು ಇಂಕಿನ ಪೆನ್ ರಾರಾಜಿಸ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಗರೇಟ್, ಪಾನ್, ನೆಶ್ಯ,...ಇವುಗಳನ್ನು ಹವ್ಯಾಸ ಎನ್ನುವುದೋ, ದುರಭ್ಯಾಸೆನ್ನುವುದೋ...,ಅಂತೂ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಸದಾ ನೆಗಡಿಯಿಂದ ಬಳಲುವವರ (ಜನ್ಮ ನೆಗಡಿ) ಜೇಬುಗಳಂತೂ ವೈರಸ್ಗಳ ಆಗರವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಕಧಾರಿಗಳಾದರೆ ಕನ್ನಡಕ,... ಈಗಂತೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಾವ ಸಂಶೋಧನೆ ಏನೇ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟರೂ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಂತೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾರದರ್ಶಕ ಜೇಬುಗಳಲ್ಲಿ ಐನೂರು, ಸಾವಿರದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಲವರ್ಧನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಜೇಬಿನ `ವಜನ್’ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿಗೇ ಮಹತ್ವ! `ಅವನು ನನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಇದಾನೆ’ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಅಗೋಚರ ಜೇಬುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಅಂತ ತಿಳಿದವರು ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮು. ಮಂ.ಗಳ ಎಂಟು ಜೇಬುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ಧರಿಸುವ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೇಬುಗಳು ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ಆಸೆಯ ಪ್ರತೀಕವೇ ಆಗಿವೆ ಅಂತಾರೆ.
ಅಪ್ಪನ ಜೇಬಿನ ದುಡ್ಡುಗಳೆಲ್ಲಾ
ಚಟಪಟಗುಟ್ಟುತ ಸಿಡಿಯುವುವು... ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಓದುವಾಗ ಜೇಬಿನ ದುಡ್ಡು ಹೇಗೆ ಚಟಪಟ ಗುಟ್ತಾ ಸಿಡಿಯುತ್ತೆ? ಅಂತಾ ಬಹಳ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೆ. ನಂತರ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳೀತು ಅವು ಚಟಪಟ ಗುಟ್ಟುವ ಪರಿ! (ಎಂಥಾ ಪೆದ್ದು ಅಲ್ವಾ?) ಈಗ ಚಟಪಟ ಏನು `ಢಂ ಢಮಾರ್’ ಆಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೂ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ಸೇರಿಸ್ತಾರೋ ಎನ್ನುವುದೇ ಆತಂಕದ ವಿಷಯ! ದೀಪಾವಳಿಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾದರೂ ಚಟಪಟಗುಟ್ಟಬಹುದು. ನನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬಾದ ವ್ಯಾನಿಟಿ (ಅಲ್ಲಲ್ಲ `ನೆಸೆಸ್ಸಿಟಿ’ ಅಂತಾ ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಆಡುವಾಗಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ...) ಬ್ಯಾಗಿನ ಒಳ ಜೇಬುಗಳಂತೂ ತುಂಬಿಸಿದಷ್ಟೂ ಖಾಲಿಯಾಗತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ!
ಪಟಾಸು ಪೆಟ್ಲು ಒಳ ಜೇಬಲ್ಲಿ
ಕಾಸಿನ ಸಾಲು ಕಳ್ಳ ಜೇಬಲ್ಲಿ...
ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಂಕಾಪುರ ಇವರು ತಮ್ಮ `ಮಾವ ಕೊಡಿಸಿದ ಕೋಟಿ’ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಿಸೆಗಳನ್ನು ಮಹಾಮನೆಗೆ ಇರುವ ನೂರುಬಾಗಿಲು, ಸಾವಿರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಡಬಲದಲ್ಲಿರುವ, ಬಹೋಪಯೋಗಿಯಾದ, ದೊಡ್ಡ ಕಿಸೆಗಳು, (ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಸಾಮಾನು ತುಂಬುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, `ಏನ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಕಿಸೆ ಹೋಲ್ಡಾಲ್ನಂತಿವೆ,’ ಎಂದೂ ಕೇಳಿದ್ದುಂಟಂತೆ!), ಎದೆಯಮೇಲಿರುವ ಎಳೆಯ ಕಂದನಂಥಾ ಹೊರಕಿಸೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಷಯಗಳ ನಿರಂತರ ಚಕ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಜಾನೆಯಾದ ಒಳ ಎಡಕಿಸೆ, ಮಹತ್ವದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾಮೌನಿ ಒಳ ಬಲಕಿಸೆ, ಚತುರ ಸಿಂಪಿಗನ ಚಾಣಾಕ್ಷಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಒಳ ಕಳ್ಳಕಿಸೆ...ಇದಕ್ಕಿಂತಾ ವಿವರ ಬೇಕೇ ಕಿಸೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು.
ಮಹಾನ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಯಾದ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷವಾದ ಅಂಗಿಯಲ್ಲಿ ತೋಳಿನ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಒಳ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡು-ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು! ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡಕದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಅಮೃತಾಂಜನ, ಕರವಸ್ತ್ರ, ನೆಶ್ಯದಡಬ್ಬಿ, ಮೆಣಸು ಸಕ್ಕರೆ ಡಬ್ಬಿ, ಒಂದೇ, ಎರಡೇ ... ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದವು. (ಅವರಿಗೆ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಚಿನ್ನದ ನಿಬ್ಬಿನ ಪೆನ್ನು ಆಗಾಗ ಉಕ್ಕೇರಿದ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಇಂಕನ್ನು ಹೊರಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಎದೆಯಭಾಗದ ಒಳಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.) ಜೇಬಾದರೂ ಕೈಚೀಲದಷ್ಟೇ ತೂಕವನ್ನು ಹೊತ್ತು,ಹೊತ್ತು ಇನ್ನು ತಾಳಲಾರೆನೆಂದು ಅಂಗಿಯಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಬಯಸುವ ಸ್ಥತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಜೇಬನ್ನು ಅಮ್ಮ ಸಂಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಸೇರಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಗತ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಾರ್ಚನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಬರುವಾಗ ಏನಾದರೊಂದು ಕುಶಲಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತಿದ್ದ ನಾನು, ಒಂದು ರಜೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಲಾಬಿ ಹೂಗಳಿದ್ದ ಒಂದು ಕಸೂತಿ ಚೀಲವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಹಳ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೋ, ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಮಹಿಮೆಯೋ, ಸದಾ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ಕಿಸೆಯ (ಅಗತ್ಯಚೀಲ!) ಜೊತೆಗೇ ಅಧಿಕಾರ (ಅಧಿ-ಖಾರ) ಭಾರದಿಂದ ಒಂದು ಫೈಲುಗಳ ಜೋಳಿಗೆಯನ್ನೂ ಹೊರಲಾರಂಭಿಸಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ!
ನನ್ನವರು `ಹಣವೇ ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೇ ಇರುವ ಜೇಬುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊರತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದರೂ (ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ನನ್ನ ಹಣವನ್ನೇ ಖರ್ಚುಮಾಡಿಸುತ್ತಾ...) ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಹಣ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಬೆಲ್ಟ್ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ಜೇಬು ನೋಡಿ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೆ! ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಜೇಬು `ಚೆಕ್’ ಮಾಡುವ ಜಾಯಮಾನ ನನ್ನದಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ದ್ರವಗಳ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ `ಹಣ’ದ ಚಲನೆಯೂ ಎತ್ತರದಿಂದ ತಗ್ಗಿನ ಕಡೆಗೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಈಗ ನನ್ನ ಮಗನ ಪ್ಯಾಂಟಿನ ಜೇಬುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ! ಜೇಬು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದ ಘನತೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಂಡಿ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಸಾಲದು ಅಂತ ಒಂದೊಂದಕ್ಕೂ ಎರಡು-ಮೂರು ಉದ್ದುದ್ದಾ ಬಾಲಗಳು!
ತನ್ನದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋದು ಎನ್ನುವಾಗ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗೋದು....... `ಕವಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಒಬ್ಬರ ಕೈ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವ ಉಕ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ `ಜೇಬು’ ಅಂತ ಇರೋದರಿಂದ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರೋದು ಪುರುಷ ಪುಂಗವರನ್ನೇ ಅನ್ನೋದು ಸರ್ವವಿಧಿತ. ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಕೈ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಜುಬ್ಬಾದ ಜೇಬೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಜುಬ್ಬಾ, ಪೈಜಾಮಾನೇ (ಅಥವಾ ಪಂಚೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು) ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡ ಬಿಟ್ಟು.....ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಒಬ್ಬರ ಜುಬ್ಬಾ ಜೇಬಿನೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೈ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯ ವರ್ಣನಾತೀತ. ಇದನ್ನ `ಕೃತಿಚೌರ್ಯ’ ಅಂತ ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಹಲವು ಹೂಗಳಿಂದ ಮಕರಂದ ಹೀರಿ `ಮಧು’ವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ `ಮಧುಕರ ವೃತ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲೇನೂ ಅಡ್ಡಿ ಇರಲಾರದು. ಈ ಅಪವಾದದಿಂದ ಪಾರಾದ ಹೆಂಗೆಳೆಯರಂತೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಿಸಲೇ ಬೇಕು. (`ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಪುರುಷ ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಎರವಲು ಪಡೆದು!)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇಬನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಹವ್ಯಾಸ, ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಇಂಕಿನ ಪೆನ್ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ರಾಂಕಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದರೆ ಹಸಿರು ಇಂಕಿನ ಪೆನ್ ರಾರಾಜಿಸ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಗರೇಟ್, ಪಾನ್, ನೆಶ್ಯ,...ಇವುಗಳನ್ನು ಹವ್ಯಾಸ ಎನ್ನುವುದೋ, ದುರಭ್ಯಾಸೆನ್ನುವುದೋ...,ಅಂತೂ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಸದಾ ನೆಗಡಿಯಿಂದ ಬಳಲುವವರ (ಜನ್ಮ ನೆಗಡಿ) ಜೇಬುಗಳಂತೂ ವೈರಸ್ಗಳ ಆಗರವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಕಧಾರಿಗಳಾದರೆ ಕನ್ನಡಕ,... ಈಗಂತೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಯಾವ ಸಂಶೋಧನೆ ಏನೇ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟರೂ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಂತೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾರದರ್ಶಕ ಜೇಬುಗಳಲ್ಲಿ ಐನೂರು, ಸಾವಿರದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಲವರ್ಧನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಜೇಬಿನ `ವಜನ್’ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿಗೇ ಮಹತ್ವ! `ಅವನು ನನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಇದಾನೆ’ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಅಗೋಚರ ಜೇಬುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಅಂತ ತಿಳಿದವರು ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮು. ಮಂ.ಗಳ ಎಂಟು ಜೇಬುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ಧರಿಸುವ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೇಬುಗಳು ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ಆಸೆಯ ಪ್ರತೀಕವೇ ಆಗಿವೆ ಅಂತಾರೆ.
ಅಪ್ಪನ ಜೇಬಿನ ದುಡ್ಡುಗಳೆಲ್ಲಾ
ಚಟಪಟಗುಟ್ಟುತ ಸಿಡಿಯುವುವು... ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಓದುವಾಗ ಜೇಬಿನ ದುಡ್ಡು ಹೇಗೆ ಚಟಪಟ ಗುಟ್ತಾ ಸಿಡಿಯುತ್ತೆ? ಅಂತಾ ಬಹಳ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೆ. ನಂತರ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳೀತು ಅವು ಚಟಪಟ ಗುಟ್ಟುವ ಪರಿ! (ಎಂಥಾ ಪೆದ್ದು ಅಲ್ವಾ?) ಈಗ ಚಟಪಟ ಏನು `ಢಂ ಢಮಾರ್’ ಆಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೂ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ಸೇರಿಸ್ತಾರೋ ಎನ್ನುವುದೇ ಆತಂಕದ ವಿಷಯ! ದೀಪಾವಳಿಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾದರೂ ಚಟಪಟಗುಟ್ಟಬಹುದು. ನನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ಜೇಬಾದ ವ್ಯಾನಿಟಿ (ಅಲ್ಲಲ್ಲ `ನೆಸೆಸ್ಸಿಟಿ’ ಅಂತಾ ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಆಡುವಾಗಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ...) ಬ್ಯಾಗಿನ ಒಳ ಜೇಬುಗಳಂತೂ ತುಂಬಿಸಿದಷ್ಟೂ ಖಾಲಿಯಾಗತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ!
ಪಟಾಸು ಪೆಟ್ಲು ಒಳ ಜೇಬಲ್ಲಿ
ಕಾಸಿನ ಸಾಲು ಕಳ್ಳ ಜೇಬಲ್ಲಿ...
ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಂಕಾಪುರ ಇವರು ತಮ್ಮ `ಮಾವ ಕೊಡಿಸಿದ ಕೋಟಿ’ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಿಸೆಗಳನ್ನು ಮಹಾಮನೆಗೆ ಇರುವ ನೂರುಬಾಗಿಲು, ಸಾವಿರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಡಬಲದಲ್ಲಿರುವ, ಬಹೋಪಯೋಗಿಯಾದ, ದೊಡ್ಡ ಕಿಸೆಗಳು, (ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಸಾಮಾನು ತುಂಬುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, `ಏನ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಕಿಸೆ ಹೋಲ್ಡಾಲ್ನಂತಿವೆ,’ ಎಂದೂ ಕೇಳಿದ್ದುಂಟಂತೆ!), ಎದೆಯಮೇಲಿರುವ ಎಳೆಯ ಕಂದನಂಥಾ ಹೊರಕಿಸೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಷಯಗಳ ನಿರಂತರ ಚಕ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಜಾನೆಯಾದ ಒಳ ಎಡಕಿಸೆ, ಮಹತ್ವದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾಮೌನಿ ಒಳ ಬಲಕಿಸೆ, ಚತುರ ಸಿಂಪಿಗನ ಚಾಣಾಕ್ಷಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಒಳ ಕಳ್ಳಕಿಸೆ...ಇದಕ್ಕಿಂತಾ ವಿವರ ಬೇಕೇ ಕಿಸೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು.
ಮಹಾನ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಯಾದ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷವಾದ ಅಂಗಿಯಲ್ಲಿ ತೋಳಿನ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಒಳ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡು-ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು! ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡಕದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಅಮೃತಾಂಜನ, ಕರವಸ್ತ್ರ, ನೆಶ್ಯದಡಬ್ಬಿ, ಮೆಣಸು ಸಕ್ಕರೆ ಡಬ್ಬಿ, ಒಂದೇ, ಎರಡೇ ... ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದವು. (ಅವರಿಗೆ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಚಿನ್ನದ ನಿಬ್ಬಿನ ಪೆನ್ನು ಆಗಾಗ ಉಕ್ಕೇರಿದ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಇಂಕನ್ನು ಹೊರಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಎದೆಯಭಾಗದ ಒಳಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.) ಜೇಬಾದರೂ ಕೈಚೀಲದಷ್ಟೇ ತೂಕವನ್ನು ಹೊತ್ತು,ಹೊತ್ತು ಇನ್ನು ತಾಳಲಾರೆನೆಂದು ಅಂಗಿಯಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಬಯಸುವ ಸ್ಥತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಜೇಬನ್ನು ಅಮ್ಮ ಸಂಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಸೇರಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಗತ ಸಹಸ್ರ ನಾಮಾರ್ಚನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಬರುವಾಗ ಏನಾದರೊಂದು ಕುಶಲಕಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತಿದ್ದ ನಾನು, ಒಂದು ರಜೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಲಾಬಿ ಹೂಗಳಿದ್ದ ಒಂದು ಕಸೂತಿ ಚೀಲವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಹಳ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೋ, ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಮಹಿಮೆಯೋ, ಸದಾ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ಕಿಸೆಯ (ಅಗತ್ಯಚೀಲ!) ಜೊತೆಗೇ ಅಧಿಕಾರ (ಅಧಿ-ಖಾರ) ಭಾರದಿಂದ ಒಂದು ಫೈಲುಗಳ ಜೋಳಿಗೆಯನ್ನೂ ಹೊರಲಾರಂಭಿಸಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ!
ನನ್ನವರು `ಹಣವೇ ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೇ ಇರುವ ಜೇಬುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊರತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದರೂ (ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ನನ್ನ ಹಣವನ್ನೇ ಖರ್ಚುಮಾಡಿಸುತ್ತಾ...) ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಹಣ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಬೆಲ್ಟ್ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ಜೇಬು ನೋಡಿ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೆ! ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಜೇಬು `ಚೆಕ್’ ಮಾಡುವ ಜಾಯಮಾನ ನನ್ನದಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ದ್ರವಗಳ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ `ಹಣ’ದ ಚಲನೆಯೂ ಎತ್ತರದಿಂದ ತಗ್ಗಿನ ಕಡೆಗೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಈಗ ನನ್ನ ಮಗನ ಪ್ಯಾಂಟಿನ ಜೇಬುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ! ಜೇಬು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದ ಘನತೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಂಡಿ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಸಾಲದು ಅಂತ ಒಂದೊಂದಕ್ಕೂ ಎರಡು-ಮೂರು ಉದ್ದುದ್ದಾ ಬಾಲಗಳು!
ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಕಳ್ಳಕಿಸೆಯ ಮಹತ್ವ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣತಮ್ಮಣ್ಣನ ಕಳ್ಳಜೇಬಲ್ಲಿ ಕಾಸಿನ ಸಾಲು ಇದ್ದರೆ ಈಗಿನವರ ಕಳ್ಳಜೇಬಲ್ಲಂತೂ ನೋಟುಗಳ ಕಂತೆಯೇ ಅಡಗಿರುತ್ತದ್ದೆ! ಕಳ್ಳ ನೋಟಾಗದಿದ್ದರೆ ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಪುಣ್ಯ! ಮೇಜಿನ ಕೆಳಗೆ ಬಂದು ಕ.ಜೇ.ನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ತನ್ನದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಬಹುಷ: ಈ ಲಂಚಕೋರತನವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ `ಎಲ್ಲರೂ ಜೇಬೇ ಇಲ್ಲದ ಉಡುಪನ್ನೇ ತೊಡಬೇಕು’ ಎನ್ನುವ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದು ಮತ್ತೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕತಿಯತ್ತ ಪಯಣವಾಗಲೂ ಬಹುದು. ಆದರೂ ಚಿತ್ತವ ಸಂಯಮದಲ್ಲಿರಿಸದೇ ಮತ್ತೇನು ಮಾಡಿದರೂ ಫಲ ಕಾಣದೇನೋ.
`ಹಣ’ವೇ ನಿರ್ಧಾರಕ ಅಂಶವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿಗಿರುವ ಮಹತ್ವ ಬೇರಾವುದಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ. `ವಿತ್ತೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತ:’ (`ಧರ್ಮ’ವಲ್ಲ!) ಎನ್ನುವುದೇ ಎಲ್ಲರ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ನನ್ನನ್ನೂ ಕಂಡು ಗಾಭರಿಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಸಂತಸವಾಗ್ತಾ ಇದೆ. ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಾದೆನೇನೋ ಎಂಬ ಸಂತಸ ಪಡುವುದರಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ `ಕೈ’ ಎಲ್ಲಿ? `ಹಲವು ಹೂಗಳ ಬಂಡುಂಬ ಮಧುಕರನೆ ಎಲ್ಲಿ ಅವಿತೆ?’ ಈಗಾಗಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಮಹಾನ್ ಜೇಬುಗಳನರಸಿ..!..!..! (ಜೇಬಿಗೂ ಜೇಬೇ ಮೂಲ!)
ಈ ನನ್ನ `ಜೇಬ’ನ್ನು ತುಂಬಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ `ಹಿರಿಯ’ ಜೇಬುಗಳಿಗೂ ಅನೇಕಾನೇಕ ವಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, `ಕೆಲವಂ ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಕಲಿತು...’ ಎಂದು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ... `ಇತಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ’ ಎನ್ನಲಾಗದ `ಜೇಬಾಯಣಂ’.
`ಹಣ’ವೇ ನಿರ್ಧಾರಕ ಅಂಶವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿಗಿರುವ ಮಹತ್ವ ಬೇರಾವುದಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ. `ವಿತ್ತೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತ:’ (`ಧರ್ಮ’ವಲ್ಲ!) ಎನ್ನುವುದೇ ಎಲ್ಲರ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ನನ್ನನ್ನೂ ಕಂಡು ಗಾಭರಿಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಸಂತಸವಾಗ್ತಾ ಇದೆ. ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಾದೆನೇನೋ ಎಂಬ ಸಂತಸ ಪಡುವುದರಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ `ಕೈ’ ಎಲ್ಲಿ? `ಹಲವು ಹೂಗಳ ಬಂಡುಂಬ ಮಧುಕರನೆ ಎಲ್ಲಿ ಅವಿತೆ?’ ಈಗಾಗಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಮಹಾನ್ ಜೇಬುಗಳನರಸಿ..!..!..! (ಜೇಬಿಗೂ ಜೇಬೇ ಮೂಲ!)
ಈ ನನ್ನ `ಜೇಬ’ನ್ನು ತುಂಬಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ `ಹಿರಿಯ’ ಜೇಬುಗಳಿಗೂ ಅನೇಕಾನೇಕ ವಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, `ಕೆಲವಂ ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಕಲಿತು...’ ಎಂದು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ... `ಇತಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ’ ಎನ್ನಲಾಗದ `ಜೇಬಾಯಣಂ’.
*****************************
Wednesday, April 1, 2015
ಹಾಸ್ಯ `ಹನಿ'ಗಳು!
ಎಪ್ರಿಲ್ 1 ಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಾಸ್ಯ `ಹನಿ'ಗಳು! `ಹನಿ'ಗಳು ನಿಮ್ಮೆದುರಿವೆ.`ಹಾಸ್ಯ'ಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ!
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರೇಖೆ
ಅಂದು ಆ ರೇಖೆ ದಾಟಿ
ಪಜೀತಿ ಪಟ್ಟಳು
ತರಳೆ
ಇಂದು
ಈ ರೇಖೆ ದಾಟಿಯೂ
ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತಿವೆ
ಜಿರಲೆ!
*
ಛಾಪು
ಪಜೀತಿ ಪಟ್ಟಳು
ತರಳೆ
ಇಂದು
ಈ ರೇಖೆ ದಾಟಿಯೂ
ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತಿವೆ
ಜಿರಲೆ!
*
ಛಾಪು
ನೆರೆತ ಕೂದಲಿಗೇಕೆ
ಅಚ್ಚ ಬಿಳುಪಿನ ಹೊಳಪು?
ಇರಬಹುದೇ
ಹರಯವ ಮೆಟ್ಟಿದ
ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಛಾಪು!
*
ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಅಚ್ಚ ಬಿಳುಪಿನ ಹೊಳಪು?
ಇರಬಹುದೇ
ಹರಯವ ಮೆಟ್ಟಿದ
ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಛಾಪು!
*
ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಅವಳು ಗಂಡನಲ್ಲಿ
ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಳು
ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೈಮಂಡ್ ಓಲೆಗೆ
ಆತ ಹಣಕೂಡಿಸಿ
ಓಲೆ ಮಾಡಿಸುವ ವೇಳೆಗೆ
ಅವಳ ಕಿವಿಯ ಮೇಲಿನ
ಕೂದಲೆಲ್ಲಾ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು
ಬಿಳಿ ನೆರೆಯ ಧಾಳಿಗೆ
ಓಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ.....
ಹರಳಿನ ಹೊಳಪು
ಕೇಶದ ಬಿಳುಪು
ಇಳಿದಿದ್ದವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ!
ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಳು
ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೈಮಂಡ್ ಓಲೆಗೆ
ಆತ ಹಣಕೂಡಿಸಿ
ಓಲೆ ಮಾಡಿಸುವ ವೇಳೆಗೆ
ಅವಳ ಕಿವಿಯ ಮೇಲಿನ
ಕೂದಲೆಲ್ಲಾ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು
ಬಿಳಿ ನೆರೆಯ ಧಾಳಿಗೆ
ಓಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ.....
ಹರಳಿನ ಹೊಳಪು
ಕೇಶದ ಬಿಳುಪು
ಇಳಿದಿದ್ದವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ!
Monday, March 30, 2015
ಹನಿ -`ಮೌನ'
'ನಾನು', 'ನೀನು'
ಸಂಭೋದನೆಗಳಿಂದ
ಭಾವನೆಗಳೇ
ಛಿದ್ರ,
ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೀನು
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾನಾಗುವ
ಸಂಬಂಧದಿಂದ
ಬದುಕಿನ ಅಡಿಪಾಯ
ಭದ್ರ!
ಸಂಭೋದನೆಗಳಿಂದ
ಭಾವನೆಗಳೇ
ಛಿದ್ರ,
ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೀನು
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾನಾಗುವ
ಸಂಬಂಧದಿಂದ
ಬದುಕಿನ ಅಡಿಪಾಯ
ಭದ್ರ!
Saturday, March 7, 2015
Friday, March 6, 2015
Subscribe to:
Posts (Atom)